Hoe herken je een perianale veneuze trombose?
Een perianale veneuze trombose uit zich meestal door een plotseling optredende, pijnlijke zwelling, zoals een of meerdere knobbels of bulten, in het anale gebied. Deze zwelling bij de anus is doorgaans goed voelbaar en voelt aan als een harde knobbel ter grootte van een erwt tot zelfs een pruim. De aangedane plek is vaak blauwrood of paars verkleurd, wat te wijten is aan het gestolde bloed in de ader bij het rectum. Meestal ontstaat er een omgevingsoedeem, dat door de weefselspanning bijdraagt aan de hevige pijn rond de anus. De knobbel bij de anus kan spontaan of door druk ook perforeren, dat wil zeggen openbarsten, waarbij delen van het stolsel vrijkomen. Vaak vindt men aan de anusrand niet slechts één, maar meerdere knobbels naast elkaar. Veel getroffenen melden hevige, stekende pijn die vooral bij zitten of druk op de aangedane plek zeer intens wordt gevoeld. Bij grote perianale veneuze trombosen kan er een zweer ontstaan en uiteindelijk ook het openbarsten van de perianale trombose, wat leidt tot een open wond in het anale gebied.
De pijn treedt meestal onverwacht op, vaak ook na lichamelijke inspanning, het tillen van zware lasten of krachtig persen bij de stoelgang. In tegenstelling tot aambeien veroorzaakt een perianale veneuze trombose minder vaak jeuk aan de anus of brandend gevoel aan de anus en leidt normaal gesproken ook niet tot bloedingen bij de anus. De symptomen en de pijn bij anale trombosen zijn meestal in de eerste dagen het hevigst en nemen daarna geleidelijk af naarmate het bloedstolsel oplost of afneemt. Vaak duurt het ongeveer een tot twee weken voordat de symptomen volledig verbeteren en de voelbare blauwachtige knobbel bij de anus of in het onderste deel van het rectum weer verdwijnt.
Hoewel de pijn in de meeste gevallen vanzelf afneemt, kan het dagelijks leven van de getroffenen in de eerste dagen sterk worden beïnvloed door de onaangename klachten. Daarom is het raadzaam bij vermoeden van een perianale veneuze trombose een arts te raadplegen voor een nauwkeurige diagnose en ondersteunende behandeling van de anale trombose om zo vroegtijdige verlichting te bereiken met geschikte therapieën.
Welke symptomen heeft een analvenenthrombose?
Het belangrijkste symptoom van een analvenenthrombose zijn plotseling optredende, soms zeer hevige pijn door de zwelling van het bloedstolsel aan de anusrand. Deze knobbel of bult bij de anus kan gepaard gaan met jeuk aan de anus, steken bij de anus, brandend gevoel aan de anus of een sterk gevoel van spanning, druk of drukpijn. Aan de anusrand of in het anale kanaal verschijnen perianale trombosen visueel als blauw-paars-rode knobbels van speldenknop- tot pruimformaat. Soms ontstaan er ook meerdere knobbeltjes naast elkaar bij de anus. De symptomen van een anale trombose ontwikkelen zich zeer plotseling of binnen korte tijd. In sommige gevallen kan de pijn zo hevig zijn dat zitten voor de getroffenen door de drukpijn zelfs ondraaglijk wordt.
In andere gevallen treedt een analvenenthrombose op zonder enige pijn – dan is de perianale trombose alleen te diagnosticeren aan de hand van de gevormde zwelling bij de anus. Getroffenen kunnen de zwelling bij de anus vrijwel altijd zelf voelen, afhankelijk van de precieze omvang en locatie van de anale trombose, maar ook van de bijbehorende zwellingen of zelfs zweren.
Uit de genezen knobbels of bulten van de analvenenthrombose kunnen soms kleine huidplooien bij de anus ontstaan, die men voorpostplooien of ook marisken noemt. Marisken worden over het algemeen als ongevaarlijk beschouwd. Grotere marisken kunnen echter de anale hygiëne aanzienlijk bemoeilijken en daardoor ook de vatbaarheid voor bepaalde proctologische aandoeningen zoals bijvoorbeeld anale eczeem verhogen.
Wordt een analvenenthrombose als spoedgeval beschouwd?
Een analvenenthrombose is een onschuldige aandoening die voor de getroffenen meestal wel erg vervelend en tijdelijk zeer pijnlijk kan zijn. Er is echter geen acuut gevaar verbonden aan een analvenenthrombose. Wanneer er in het anale gebied spontaan bloedstolling in de aderen optreedt, wordt dit weliswaar ook als trombose aangeduid, maar geldt het in het perianale gebied over het algemeen als ongevaarlijk en is het daarom niet te vergelijken met trombosen in grotere bloedvaten in de benen of armen, waar het levensbedreigende gevaar van een embolie of infarct bestaat. Een analvenenthrombose betekent dus niet dat het risico op een beroerte of hartinfarct groter is. Perianale veneuze trombosen bevinden zich direct in de aderen onder de anus huid en zijn daarmee zeer oppervlakkig. Het is natuurlijk aan te raden bij vermoedens van een proctologische aandoening, maar vooral bij hevige klachten aan de anus, altijd medisch advies in te winnen voor een nauwkeurige diagnose en onderzoek om de oorzaak van de perianale veneuze trombose te achterhalen. Ook als de analvenenthrombose niet verdwijnt of als een analvenenthrombose herhaaldelijk terugkeert, is een bezoek aan de arts zeker aan te raden.
Hoe lang doet een analvenenthrombose pijn?
De pijn van een analvenenthrombose is meestal het hevigst in de eerste dagen, vooral binnen de eerste 48 uur na het ontstaan van het stolsel. In deze periode is de zwelling hard, de knobbel goed voelbaar en kan de pijn als scherp stekend of drukkend worden omschreven, vooral bij zitten of aanraking.
De acute klachten nemen meestal na 3 tot 5 dagen geleidelijk af, omdat het bloedstolsel langzaam oplost. In de meeste gevallen zijn de pijnklachten na ongeveer 1 tot 2 weken duidelijk verminderd of volledig verdwenen. De exacte duur van de pijn kan echter per persoon verschillen, afhankelijk van de grootte van het stolsel en de individuele reactie van het lichaam.
Als de symptomen van de perianale trombose langer aanhouden of erg intens zijn, kan een arts het stolsel eventueel door een kleine operatieve ingreep aanprikken of verwijderen om snellere pijnverlichting te bieden. Ook kan uw arts u adviseren over ondersteunende behandeling van een analvenenthrombose om de zwelling van het weefsel te verminderen. Maatregelen zoals zitbaden, maar ook bepaalde zalven of zetpillen, kunnen het genezingsproces en de regeneratie van het weefsel in het rectum ondersteunen. Uit de genezen knobbels kunnen soms ook kleine huidplooien bij de anus ontstaan, die men voorpostplooien of marisken noemt.
Hoe verschillen de symptomen van een perianale veneuze trombose van een perianale abces?
De symptomen van een perianale veneuze trombose en een perianale abces zijn meestal duidelijk van elkaar te onderscheiden.
Bij een perianale veneuze trombose treden plotseling hevige, stekende pijn op, vaak vergezeld van een of meerdere kleine, blauwachtige knobbelige zwellingen bij de anus. Koorts of etterafscheiding zijn hier niet typisch, omdat het bij een perianale veneuze trombose niet om een infectie gaat, maar om een veneuze bloedstagnatie.
Daarentegen ontwikkelt een anale abces, ook wel perianale abces genoemd, meestal langzaam met toenemende, kloppende pijn bij de anus. Beide aandoeningen treden perianaal op, dat wil zeggen in het gebied rond de anus. De toenemende pijn van een anale abces gaat vaak gepaard met een rood, warm gezwollen gebied in het anale gebied. Typisch voor een anale abces zijn ook systemische tekenen van ontsteking zoals koorts en een algemeen ziek gevoel, omdat het om een bacteriële infectie gaat. Een ander onderscheidend kenmerk tussen een analvenenthrombose en een anale abces is de mogelijke afscheiding van etter uit de perianale abces. Etterafscheiding komt bij een anale trombose niet voor, omdat het geen bacteriële infectie is. Echter kan een opengebarsten analvenenthrombose ook leiden tot het legen van het stolsel en daarmee bloed in het anale gebied. Als een opengebarsten analvenenthrombose niet goed geneest en de wond in het anale gebied geïnfecteerd raakt door kiemen of ziekteverwekkers, kan er ook een anale abces ontstaan. Bij spontane lediging van de perianale abces kan zich uit de anale abces ook een anale fistel ontwikkelen. Dus als u klachten heeft die wijzen op een oogziekte, is een tijdig bezoek aan de arts altijd aan te raden om de oorzaak van uw klachten beter te achterhalen. Meestal helpt een vroege diagnose bij proctologische aandoeningen, zoals ook anale abcessen en anale fistels, de symptomen bij anorectale aandoeningen sneller te verlichten en de oorzaken zo goed mogelijk te behandelen en daarmee te elimineren.
Wat moet ik doen als mijn anale trombose is opengebarsten?
Als een anale trombose openbarst, is dat meestal geen reden tot paniek. Meestal treden er kleine bloedingen op, die gepaard gaan met een plotselinge drukvermindering van het weefsel. Ook nemen de hevige pijnklachten bij de anus af naarmate de zwelling van het weefsel afneemt.
De eerste stap is het voorzichtig reinigen van het aangedane gebied. Spoel de anus het beste voorzichtig met water om de wond schoon te maken en schoon te houden. Het is belangrijk om het gebied zachtjes droog te deppen om verdere irritatie van de gevoelige huid rond de anus te voorkomen.
Een steriel kompres of een schone verbanddoek tussen de bilplooien of in het ondergoed kan helpen om eventuele nabevingen op te vangen en de wond te beschermen tegen verontreiniging. Matige bloederige afscheiding in de volgende dagen is normaal. Als de bloedvaten van de aangedane plek echter niet goed dichtgaan of als er bij een open wond aan de anus een infectie optreedt, kan er ook een hevigere bloeding ontstaan die operatief behandeld moet worden. Wonden aan de anus of in het intieme gebied vereisen een bijzonder grondige en zorgvuldige nazorg om infecties en verdere complicaties te voorkomen. Om het genezingsproces van de opengebarsten anale trombose te bevorderen en de pijn te verlichten, kunnen bepaalde zetpillen of zitbaden een weldadige werking hebben. Lees hier meer over de behandeling van analvenenthrombosen met zetpillen.
Ondanks de spontane lediging van het bloedstolsel is het verstandig om voor de zekerheid een arts te bezoeken. De arts kan controleren of de wond bij de anus goed geneest en of er geen complicaties zoals infecties of andere proctologische aandoeningen aanwezig zijn. De arts kan u ook advies geven over verdere wondverzorging of, indien nodig, een speciale zalf of zetpillen voorschrijven of aanbevelen voor behandeling en versnelling van de genezing. Het is aan te raden om in de volgende dagen het genezingsproces van de wond bij de anus nauwlettend te volgen. Mocht u tekenen zoals sterke roodheid, aanhoudende pijn of zelfs ettervorming opmerken, kan dit wijzen op een infectie en daarmee op een anale abces die medische behandeling vereist. Een anale abces kan zich ontwikkelen tot een anale fistel en een medische evaluatie en diagnose, evenals verder onderzoek, zijn ook bij een opengebarsten anale trombose absoluut aan te raden. Lees hier ook meer over diagnose en onderzoeken bij anale trombose in de blogpost over analvenenthrombose arts.
Wat te doen als de analvenenthrombose bloedt?
Als er druk wordt uitgeoefend op de trombose, bijvoorbeeld door wrijving van toiletpapier, kan deze spontaan opengaan of barsten, waardoor delen van het bloedstolsel of de gehele inhoud van de trombus naar buiten kunnen ontsnappen. De betrokkene merkt dan dat er bloed uit de anus komt. Bovendien nemen de pijnklachten direct af, omdat het weefsel in het anale gebied nu niet meer onder spanning staat door het bloedstolsel. De ontstane wond geneest meestal vanzelf, maar vereist wel een grondige wondverzorging en nazorg. Als ziekteverwekkers in de wond komen, kan de plek bij de anus ontsteken en daardoor ook leiden tot een anale abces of een anale fistel veroorzaken. Als de anale trombose dus opengebarsten is, moet u de wond bij de anus medisch laten beoordelen. Dit geldt vooral als uw klachten toenemen of er bijkomende symptomen optreden. Analvenenthrombosen kunnen ook terugkeren, daarom is het ook zinvol om u te informeren over de oorzaken van perianale trombosen, maar ook over de preventie van perianale trombosen. Hier vindt u alle informatie als de analvenenthrombose steeds terugkomt. Voor het versnellen van de genezing van de wond bij de anus, leest u hier onze blogpost over de behandeling van analvenenthrombose met zetpillen.
Anale veneuze trombosen kunnen na genezing leiden tot marisken. Marisken worden door experts omschreven als overtollige huid die zich vormt in kleine voorpostplooien of flapjes in het anale gebied. Kleine marisken vereisen meestal geen behandeling, terwijl grotere marisken vaak de hygiëne in het anale gebied bemoeilijken en ook kunnen leiden tot pijnlijke anale eczeem.
Hoe kan ik de symptomen van een perianale veneuze trombose verlichten?
De symptomen van een analvenenthrombose kunnen effectief worden verlicht door verschillende maatregelen, ook al kunnen de klachten, zoals pijn bij de anus, vooral in de eerste dagen erg intens zijn. Wees niet bang om medisch advies in te winnen voor een nauwkeurige diagnose en het achterhalen van de oorzaak van de analvenenthrombose. Verlichtende maatregelen kunnen vooral worden genomen met bepaalde rectale zetpillen, zoals CANNEFF® SUP zetpillen.
Zalven en zetpillen om de zwelling van het weefsel in het anale gebied te verminderen
In sommige gevallen kan het gebruik van een speciale zalf met lidocaïne of zetpillen de symptomen van de analvenenthrombose effectief verlichten. Wanneer de zwelling van het weefsel wordt bevorderd en ondersteund, kan de pijn bij de anus worden verminderd. Deze zalven of zetpillen bevatten meestal ontstekingsremmende of pijnstillende werkzame stoffen en kunnen de pijn verlichten of het genezingsproces ondersteunen. Lees hier meer over de behandeling van analvenenthrombosen met zetpillen.
Ook pijnstillers zoals ibuprofen of paracetamol kunnen helpen om de acute pijn te verlichten. Ze werken zowel pijnstillend als ontstekingsremmend en dragen zo bij aan het verminderen van het algemene ongemak. Het is belangrijk om op de juiste dosering te letten en bij twijfel een arts te raadplegen.
Zitbaden met ontstekingsremmende toevoegingen
In eerste instantie helpen ook huismiddeltjes zoals warme zitbaden om de pijn en zwelling bij de anus te verminderen. Zitbaden ontspannen de spieren van de bekkenbodem en bevorderen de doorbloeding in het anale gebied, wat de genezing en regeneratie bij de anus kan ondersteunen. Het toevoegen van ontstekingsremmende toevoegingen zoals kamille of eikenbast kan bijzonder weldadig zijn. Wees u er echter van bewust dat het gebruik van huismiddeltjes voor de behandeling van proctologische aandoeningen niet voldoende is en dat een evaluatie door de huisarts of uw proctologische specialist altijd aan te raden is. Lees hier ook meer over wat u kunt verwachten bij de diagnose en onderzoeken bij de arts in de blogpost over analvenenthrombose arts.
Zorgvuldige wondverzorging en reiniging bij de anus
Het dragen van losse kleding en ondergoed kan bovendien de druk op de aangedane plek van de anale trombose of de wond bij de anus verminderen. Een steriel kompres of zachte gaasverband in het ondergoed kan helpen om de geïrriteerde huid in het anale gebied te beschermen en eventueel bloed- of wondvocht uit de wond bij de anus op te vangen. Regelmatige en zorgvuldige, zachte reiniging van het anale gebied is belangrijk om de gevoelige huid rond de anus schoon te houden zonder deze verder te irriteren. Hiermee kunnen verdere infecties worden geminimaliseerd en wondgenezingsstoornissen, maar ook vervolgziekten bij de anus meestal succesvol worden voorkomen.
Uit genezen anale veneuze trombosen kunnen zogenaamde voorpostplooien ontstaan. Medische experts noemen deze overtollige huid bij de anus marisken. Terwijl kleinere marisken meestal geen behandeling vereisen, vormen grotere marisken een belemmering voor de hygiëne in het anale gebied en kunnen ook leiden tot pijnlijke anale eczeem. Lees hier meer over marisken.
Regulering van de stoelgang, voeding en vochtinname
Tijdens de stoelgang moet u letten op uw persgedrag en krachtig persen vermijden vanwege de analvenenthrombose, ook om het aangedane weefsel bij de anus niet verder te belasten. Een vezelrijke voeding in combinatie met voldoende vochtinname helpt u om de stoelgang zacht te houden en zo de druk in de bekkenbodem of buikholte tijdens het toiletbezoek zo laag mogelijk te houden. Vermijd vooral ook verdere mechanische belasting van de anus, zoals te hard wrijven met toiletpapier na de stoelgang of anale seks, om de zwelling bij de anus niet verder te irriteren.
Als de pijn erg hevig is of de klachten na enkele dagen niet afnemen, moet u een arts raadplegen. In sommige gevallen kan al een kleine, poliklinische ingreep het bloedstolsel aan de anusrand verwijderen en zo een snelle verlichting van de symptomen van de perianale trombose bewerkstelligen. Voor de operatie van een analvenenthrombose zijn er verschillende methoden. Lees hier meer over de behandeling van perianale veneuze trombosen. Hier vindt u alle informatie over diagnose en onderzoeken bij het artsbezoek vanwege perianale trombose, in de blogpost analvenenthrombose arts.
