Welke symptomen treden op bij proctitis?
De symptomen van een proctitis omvatten een breed scala aan klachten. Van zeldzame asymptomatische verlopen (zonder herkenbare symptomen) tot hevig pijnlijke ontstekingsreacties of zelfs tumorachtige veranderingen is hier een breed spectrum aan symptomen van proctitis te noemen. Symptomen van proctitis kunnen van geval tot geval sterk variëren, afhankelijk van de onderliggende Oorzaak van proctitis en ook de ernst van de ontsteking. Daarom dient u bij bestaande symptomen altijd een arts te raadplegen om een nauwkeurige diagnose te stellen en vervolgens een passende behandeling van proctitis te starten. Als de ontsteking zich uitbreidt in het rectum, zijn de volgende symptomen mogelijk:
- Rectale bloedingen: Bloedingen uit het rectum zijn een veelvoorkomend teken van proctitis. Het bloed kan direct in de ontlasting of op het toiletpapier zichtbaar zijn.
- Pijn of ongemak: Patiënten kunnen klachten ervaren in het gebied van het rectum of de anus. Dit kan optreden tijdens de stoelgang of ook zonder verband. Ook directe druk, zoals bij zitten, kan mogelijk pijn aan de anus veroorzaken.
- Drang tot ontlasting: Een frequente drang om de darm te legen wordt ook gezien als een teken van proctitis. Getroffenen bezoeken dan vaker het toilet.
- Veranderingen in de stoelgang: Proctitis kan leiden tot veranderingen in de ontlasting, zoals diarree of verstopping. Ook bloedige diarree is mogelijk. Lees hier meer over Bloed in de ontlasting.
- Slijmerige afscheiding: Een taaie, bloedig-slijmerige afscheiding uit de anus kan een begeleidend symptoom van proctitis zijn.
- Koorts: Een sterk verhoogde lichaamstemperatuur (vanaf 38 graden Celsius), als systemische reactie op een proctitis.5
- Malaise: Algemeen gevoel van onwelzijn, vermoeidheid en uitputting kunnen optreden.
- Gewichtsverlies: Onbedoeld gewichtsverlies kan een ander symptoom zijn. Bij ontstekingen van de darm is de opname van voedingsstoffen vaak verstoord.
- Anusjeuk, ofwel hevige Jeuk aan de anus
- Anusbrennen, oftewel branderig gevoel aan de anus
- Rood, gezwollen uitpuilende anus
Hoe verloopt een proctitis?
Aan het begin van een proctitis treden zelden klachten op. Getroffenen merken hooguit dat de anus erg gevoelig is of dat er pijn optreedt bij de stoelgang.
In het gevorderde stadium kan proctitis pijn en slijmafvoer veroorzaken, die vaak ook bloederig kan zijn. Daarnaast kan er etterige, bloederige of waterige afscheiding zijn, evenals Jeuk rond de anus optreden. Lees hier meer over Bloed in de ontlasting.
Welke klachten in het individuele geval optreden, hangt sterk af van welke Oorzaak van proctitis ten grondslag ligt. Een proctitis die door gonorroe (druiper) is veroorzaakt, veroorzaakt bijvoorbeeld nauwelijks klachten. Bovendien kunnen in een later stadium ontlastingsincontinentie, maar ook Anale fissuren en Anale fistels optreden, die ook hevige pijn aan de anus veroorzaken.
Kan een proctitis zich uitbreiden?
Als de proctitis langer aanhoudt of niet of onvoldoende wordt behandeld, is het mogelijk dat deze zich uitbreidt naar de gehele darm. Dit kan de vorming van zweren en een chronische ontstekingsdarmziekte (ziekte van Crohn, colitis ulcerosa) bevorderen. Bij ongeveer een vijfde van de patiënten breidt de ziekte zich uiteindelijk uit naar de dikke darm en wordt daardoor een colitis ulcerosa. Colitis ulcerosa is een chronisch ontstekingsdarmziekte die wordt gekenmerkt door een continue en systematische aantasting van het colon slijmvlies.
Wat is een onspecifieke proctitis?
De gemelde symptomen bij een proctitis zijn vaak nogal onspecifiek. Patiënten melden pijn, brandend gevoel in de anus, een drukkend gevoel, aandrang om te poepen, ook een Anus jeuk (Pruritus ani) kan aanwezig zijn. Slijmerige of etterige afscheiding en bloedverlies uit de anus kunnen ook worden waargenomen.
Welke arts bij proctitis?
Als u lijdt aan de typische symptomen van proctitis, moet u een afspraak maken bij een proctologisch specialist. Een vroege diagnose en Behandeling van proctitis verbetert de genezingskansen aanzienlijk. Als bij de diagnose door een anamnese-gesprek en een daaropvolgende endoscopie van het rectum proctitis is vastgesteld, kan een specifieke therapie worden gestart. Afhankelijk van de oorzaak van proctitis wordt bijvoorbeeld een bacteriële infectie behandeld met antibiotica. Is een chronische aandoening de oorzaak, dan kan een langdurige medicamenteuze behandeling van proctitis, soms ook met ontstekingsremmende middelen zoals bijvoorbeeld cortison, noodzakelijk zijn. Lees hier meer over de algemene behandeling van proctitis en ook over de behandeling van proctitis met zetpillen.
Hoe wordt proctitis gediagnosticeerd?
Met de anamnese kan de arts vaak al op basis van de symptomen en de medische voorgeschiedenis een vermoedelijke diagnose van proctitis stellen. Voor de diagnose wordt vervolgens de anus en het rectum met de vinger onderzocht. Hierdoor kan de behandelende arts al vaststellen of er bloedingen, slijm, oedeem en andere slijmvliesveranderingen aanwezig zijn. Dit wijst ook op een ontsteking.
In het kader van een endeldarmspiegeling (rektoscopie of proctoscopie) wordt met behulp van een endoscoop het binnenste van de endeldarm nauwkeuriger onderzocht. Hiermee kan worden vastgesteld of het slijmvlies ontstoken is of andere veranderingen, zoals bijvoorbeeld zweren of Anale fistels. Bij een endeldarmspiegeling (proctoscopie) wordt een enkele centimeters lange endoscoop na voorzichtige aftasting via de anus in de endeldarm ingebracht om de slijmvliesgedeelten van het rectum en de overgang naar de buitenste huid evenals het gebied van de hemorroïdale kussentjes nauwkeuriger te kunnen inspecteren en daardoor te beoordelen. Dit onderzoek is bij ervaren en voorzichtige hantering niet pijnlijk en duurt slechts 1 – 2 minuten. Voorwaarde voor een goede beoordeling is ook de voorbereiding op dit onderzoek. Dit gebeurt aan uw kant door thuis de endeldarm te legen en daarmee te reinigen. Hiervoor zijn in de apotheek verkrijgbare klysma's, die ongeveer een uur voor de geplande onderzoekstijd worden gebruikt om de endeldarm te spoelen.
Een arts kan ook andere delen van de darm onderzoeken met behulp van een coloscopie (onderzoek van de gehele dikke darm met een endoscoop) op de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa.
In het kader van de diagnose worden ook vaak bloedonderzoeken op syfilis en ontlastingstests op Clostridioides difficile uitgevoerd. Daarnaast kan de arts uitstrijkjes en weefselmonsters uit de endeldarm nemen. In het laboratorium kan dan worden gecontroleerd of er een besmetting is met bacteriën, schimmels, virussen of een andere Oorzaak van proctitis vorligt. Lees hier meer over de veelzijdige oorzaken van proctitis, maar ook over de algemene behandeling van proctitis en ook over de behandeling van proctitis met zetpillen.
