Welke arts behandelt een anale fistel?
De eerste aanspreekpunt voor patiënten met anale fistel is meestal de huisarts. Echter verwijzen huisartsen de getroffenen vervolgens door naar een proctoloog of een gespecialiseerd endeldarmcentrum. Een proctoloog is een specialist in het endeldarmgebied en dus ook voor klachten in de anale regio. Daarnaast is bij de behandeling en operatie van een anale fistel vaak ook de algemene en viscerale chirurgie betrokken, vooral als het gaat om de operatieve therapie of behandeling van de anale fistel.
Wanneer moet je met een anale fistel naar de dokter?
Bij een fistel aan de anus of ook symptomen van een anale fistel is een doktersbezoek dringend aan te raden. Bij het optreden van onderstaande symptomen van een anale fistel moet u zo snel mogelijk een arts raadplegen. In de meeste gevallen genezen anale fistels niet vanzelf en kunnen onbehandeld leiden tot verdere problemen en complicaties. Een anale fistel is vaak ook het gevolg van een chronische anale abces. Hoe eerder u bij klachten in het anale gebied naar de dokter gaat, hoe beter de therapie en behandeling van de anale fistel zal verlopen. Een arts moet in ieder geval worden geraadpleegd als de volgende symptomen van een anale fistel optreden:
- Aanhoudende pijn in het anale gebied, vooral bij zitten of ontlasting.
- Chronische afscheiding van vocht, pus of bloed uit het anale gebied.
- Terugkerende zwellingen of abcessen die zich in het anale gebied vormen.
- Koorts of malaise, wat kan wijzen op een infectie.
Een vroegtijdig doktersbezoek kan complicaties voorkomen en de snelle therapie en behandeling van een anale fistel vergemakkelijken.
Hoe wordt de diagnose van een anale fistel bij de dokter gesteld?
De diagnose van een anale fistel begint met een grondig gesprek over de medische geschiedenis, de anamnese. De arts zal u vragen naar uw symptomen van de anale fistel, zoals pijn, afscheiding in het anale gebied, bloedingen of andere klachten. Ook het tijdstip van het optreden van de symptomen, de intensiteit en of ze continu aanwezig zijn of tussendoor verbeteren, zijn belangrijke informatie. Daarnaast zal de arts informeren naar bekende aandoeningen, uw levensstijl, voeding, bewegingsgedrag, gebruik van sigaretten en alcohol, maar ook eerdere operaties of aandoeningen in het anale gebied.
Hoe verloopt het onderzoek van een anale fistel bij de dokter?
Vervolgens zal de arts het getroffen anale gebied nauwkeuriger onderzoeken. De arts zal de endeldarm inspecteren en met behulp van proctoscopie zoeken naar tekenen van een anale abces en ook de fistelopeningen in het anale kanaal onderzoeken. Bij dit onderzoek kunnen anale fistels en anale abcessen, maar ook anale fissuren, aambeien en andere veranderingen voorzichtig en pijnloos worden herkend en vastgesteld. De ligging van het fistelkanaal ten opzichte van de anale sluitspier is van groot belang voor de prognose en de latere behandeling van de anale fistel.
Ook behoren endoscopische procedures zoals colonoscopie tot de standaarddiagnostiek voor anale fistels om een inflammatoire of tumorale darmziekte uit te sluiten. Soms worden aanvullende onderzoeken uitgevoerd, zoals een echografie via de endeldarm, transanale endosonografie genoemd. Hiermee kan de arts ook dieper gelegen abcessen en anale fistels opsporen. Met behulp van fistelsondes en kleurstoffen kan het verloop van het fistelgang en de relatie tot de sluitspieren goed worden weergegeven. Deze onderzoeken worden meestal onder korte narcose uitgevoerd. In gecompliceerde gevallen, bijvoorbeeld bij patiënten met de ziekte van Crohn, kan een magnetische resonantiebeeldvorming (MRI) inzicht geven in het precieze verloop van de anale fistel. Vooral bij terugkerende anale fistels kan uw arts u ook informeren over preventie van anale fistels.
Welke onderzoeken en tests zal de arts uitvoeren om de anale fistel te diagnosticeren?
Er zijn verschillende onderzoeken en tests die bij verdenking op een anale fistel worden uitgevoerd om een diagnose te stellen en het verloop van de fistel nauwkeuriger te beoordelen. Meestal begint het met een proctologisch onderzoek, waarbij het anale gebied visueel wordt geïnspecteerd en het anale kanaal wordt betast om eventuele veranderingen zoals fistelopeningen, anale abcessen of zwellingen vast te stellen.
Echografieonderzoek bij anale fistels
Bij onduidelijke bevindingen kan een echografieonderzoek (endosonografie) worden uitgevoerd. Hierbij wordt een echografieapparaat in de endeldarm ingebracht om de fistel en het verloop ervan in het gebied van de sluitspieren nauwkeuriger te onderzoeken.
Coloscopie bij verdenking op chronische ontstekingsdarmziekte
Als er een vermoeden is van een onderliggende chronische ontstekingsdarmziekte, kan een darmonderzoek (coloscopie) worden uitgevoerd. Dit onderzoek maakt het mogelijk om de toestand van de darm direct te beoordelen en ontstekingsprocessen of andere aandoeningen vast te stellen die mogelijk de oorzaak zijn van de fistelvorming.
Fistelsondes voor het onderzoeken van het verloop van het fistelgang
Om het precieze verloop van het fistelgang en de relatie tot de sluitspier te beoordelen, kan een sondage onder narcose worden uitgevoerd. Hierbij wordt een dunne sonde in de fistelopening ingebracht om het gangetje te verkennen. Dit onderzoek is vaak al een integraal onderdeel van de behandeling van een anale fistel en kan tijdens een operatie plaatsvinden.
Magnetische resonantiebeeldvorming bij gecompliceerde fistels
Bij gecompliceerde anale fistels of bij patiënten met de ziekte van Crohn kan een magnetische resonantiebeeldvorming (MRI) nuttig zijn om de exacte anatomie van de fistel en de relatie tot omliggende structuren zoals spieren en organen in beeld te brengen. De MRI levert gedetailleerde beelden en kan helpen bij de planning van een mogelijke chirurgische behandeling van de anale fistel.
