Behandeling van anale abces

Ziel der Behandlung eines Analabszesses ist eine schnellstmögliche Entlastung des Gewebes mit einem damit notwendigen Abfluss von Eiter. Damit können die Beschwerden meist sehr schnell und erfolgreich gelindert werden. In der Regel wird der Abszess durch eine Operation geöffnet und gereinigt. Die operative Versorgung erfolgt je nach Lokalisation und Größe des Analabszesses in Voll- oder Teilnarkose. Das Ziel der Operation ist natürlich auch eine erneute Bildung, das heißt, einen wiederkehrenden Abszess zu verhindern. Prinzipiell gibt es zur Behandlung eines Analabszesses, neben dem operativen Therapieansatz, auch eine konservative Behandlungsoption. Die konservative Therapie besteht aus Antibiotika zur Bekämpfung der Entzündung, zumeist in Kombination mit Schmerzmitteln. Ein konservativer Behandlungsansatz ist aber nur in Ausnahmefällen bei sehr kleinen Entzündungen bzw. Analabszessen oder nach einer spontanen Perforation des Abszesses erfolgversprechend. In diesen Fällen ist eine engmaschige ärztliche Überwachung entscheidend, um Komplikationen wie wiederkehrende Abszesse oder die Bildung einer Analfistel zu vermeiden.
Dr. med. univ. Lukas Heschl

Autor

Dr. med. univ. Lukas Heschl

Inhaltsverzeichnis

Hoe wordt een anale abces behandeld?

De behandeling van een anale abces hangt af van het stadium van de aandoening, maar ook van de omvang en de locatie van het abces. De meeste anale abcessen worden operatief behandeld.

Hoe verloopt een anale abces?

Het verloop begint met de acute symptomen van een anale abces. Een tijdige en geschikte behandeling is cruciaal voor een snel genezingsproces van een anale abces.

Hoe snel of wanneer moet een anale abces worden geopereerd?

Een anale abces moet zo snel mogelijk na de diagnose worden geopereerd, bij voorkeur binnen 48 uur.

Hoe wordt een anaal abces behandeld?

De behandeling van een anale abces hangt af van het stadium van de aandoening, maar ook van de omvang en de locatie van het abces. De meeste anale abcessen worden operatief behandeld. In principe zijn er echter voor de behandeling van een anale abces een conservatieve en een operatieve therapiebenadering.

De conservatieve therapie bestaat uit antibiotica of medicijnen om de ontsteking te bestrijden in combinatie met pijnstillers. Een conservatieve behandelingsaanpak is echter alleen in uitzonderlijke gevallen bij zeer kleine ontstekingen of anale abcessen of na een spontane perforatie van het abces een veelbelovende optie. In dergelijke gevallen is een nauwgezette medische controle erg belangrijk om mogelijke complicaties zoals een terugkerend abces of zelfs een anale fistel te voorkomen. Lees hier meer over de vereiste stappen en opties in het kader van de behandeling van een anale abces, evenals de anale abces-operatie.

Behandeling met medicijnen bij anale abces

Bij de behandeling met geneesmiddelen zijn verschillende mogelijkheden beschikbaar, die afhankelijk van de positie, toestand en grootte van de ingekapselde ontstekingshaard kunnen worden ingezet. 

In de vroege fase van de aandoening of bij kleinere ontstekingen kan geprobeerd worden de abces met antibiotica te behandelen, vooral als deze gering, klein en oppervlakkig is. Antibiotica helpen echter slechts in enkele gevallen en worden vaak ook aanvullend op de chirurgische therapie, de anale abces-operatie, ingezet. Een anale abces ontstaat vaak door verstopte klieren in het anale gebied, maar ook door ontstoken anale fissuren. Met CANNEFF® SUP zetpillen kunt u de Genezing en regeneratie van het weefsel bij aandoeningen van het anorectale kanaal versnellen of ook bijdragen aan het ondersteuningsproces van de genezing van zweren in het endeldarmgebied. Ook Zalven met ontstekingsremmende of pijnstillende werkzame stoffen kunnen daarom bij de conservatieve therapiebenadering door de behandelende arts worden aanbevolen. 

CANNEFF rectale zetpillen

CANNEFF® SUP kan helpen de klachten veroorzaakt door niet-specifieke darmontstekingen te verlichten en zo het welzijn van patiënten te verbeteren. Maar ook na een anale abcesoperatie kunt u, ter ondersteuning van het genezingsproces, met CANNEFF® SUP zetpillen de wondgenezing bevorderen. Als het al om een chronisch anale abces gaat, bestaat het risico op complicaties en de vorming van een anale fistel. Ook het genezingsproces van anale fistels kunt u ondersteunen met CANNEFF® SUP zetpillen. Lees hier meer over hoe u het genezingsproces kunt versnellen in het artikel over de behandeling van anale abcessen met zetpillen.

Operatie van anale abces voor incisie en drainage

Bij de meeste anale abcessen is een chirurgische ingreep noodzakelijk. Het anale abces wordt geopend door een kleine incisie, zodat de pus kan afvloeien. Dit wordt vaak onder lokale verdoving uitgevoerd, maar bij grotere of diepere abcessen kan een algehele narcose nodig zijn. Lees hier alles over de operatie bij anale abcessen

behandeling anaal abces operatie

Nazorg en wondverzorging na de operatie ter versnelling van het genezingsproces van anale abcessen

De nazorg en wondverzorging na de operatie van een anale abces speelt een centrale rol om het genezingsproces te versnellen. De wond wordt open gelaten voor drainage in het anale kanaal, zodat het wondgebied van binnenuit goed kan genezen. Regelmatige spoelingen en verbandwissels zijn noodzakelijk om een nieuwe infectie te voorkomen. Ook moeten maatregelen worden genomen ter ondersteuning van de wondgenezing in het anale kanaal om complicaties te voorkomen. Ter ondersteuning van het genezingsproces na anorectale operaties zijn er waardevolle ervaringen met CANNEFF® SUP zetpillen, die de wondgenezing bevorderen. Lees hier meer over de behandeling van anale abcessen met zetpillen.

Welke zalf bij anale abces?

Zalf alleen is vaak niet voldoende om het probleem op te lossen. Toch kunnen zalven ondersteunend worden ingezet bij de behandeling om de symptomen van een anale abces, zoals pijn en ontstekingen rond de anus, te verlichten. Bij een anale abces is het belangrijk snel medisch advies in te winnen, omdat in veel gevallen een chirurgische behandeling nodig is. Sommige zalven die gebruikt kunnen worden voor de symptomatische behandeling van anale abcessen zijn pijnstillende zalven met de werkzame stof lidocaïne of ook cortisonhoudende zalven die ontstekingen kunnen verminderen, mits voorgeschreven door een arts. Het is echter belangrijk te benadrukken dat bij een anale abces vaak een operatieve drainage noodzakelijk is. Zalven kunnen dus alleen aanvullend worden gebruikt. Bij vermoeden van een anale abces dient u dringend een arts te raadplegen om een snelle, effectieve en passend bij het abcesstadium geschikte behandeling te waarborgen.

Welke huismiddeltjes zijn er voor de aanvullende behandeling van een anaal abces?

Huismiddeltjes voor de aanvullende behandeling van anale abcessen dienen voornamelijk ter verlichting van symptomen en kunnen het genezingsproces na een operatie van een anaal abces ondersteunen. Omdat anale abcessen vaak ernstiger zijn en operatief behandeld moeten worden, is altijd een medische diagnose en behandeling noodzakelijk. Huismiddeltjes mogen bij een anaal abces alleen aanvullend worden gebruikt om symptomen zoals pijn en ontstekingen in het anale gebied te verlichten. Huismiddeltjes vervangen echter geen medische behandeling, omdat anale abcessen vaak operatief geopend en geleegd moeten worden om volledige genezing te garanderen. Er zijn natuurlijk enkele bewezen huismiddeltjes voor de aanvullende behandeling van een anaal abces. 

Zitbaden met ontstekingsremmende toevoegingen zoals kamille

Zitbaden met kamille of eikenbast werken ontstekingsremmend en kalmerend. Regelmatig gebruik van een zitbad, bijvoorbeeld twee tot drie keer per dag, kan het anale gebied reinigen, de doorbloeding van het anale gebied bevorderen en zo het genezingsproces ondersteunen. 

behandeling van anale abces met huismiddeltjes kamille

Vezelrijke voeding met voldoende vochtinname

Daarnaast ondersteunt een vezelrijke voeding in combinatie met voldoende vochtinname de stoelgang. Hierdoor kan onnodige druk in het anale gebied worden vermeden. 

Grondige hygiëne in het anale gebied

Ook een grondige anale hygiëne speelt een cruciale rol om de wondgenezing te ondersteunen en het genezingsproces in het anale kanaal na de operatie van een anale abces te bevorderen. Ondanks deze huismiddeltjes moet bij vermoeden van een anale abces altijd een arts worden geraadpleegd, omdat in veel gevallen een chirurgische behandeling noodzakelijk is.

Hoe verloopt een anale abces?

Het verloop begint met de acute symptomen van een anale abces. Daartoe behoren hevige pijn, zwellingen en roodheid in het anale gebied. De abces vormt zich vaak als een pijnlijke, gezwollen, afgekapselde plek die zich geleidelijk met etter vult. Een tijdige en geschikte behandeling is cruciaal voor een snel genezingsproces van een anale abces. 

De primaire behandelingsmaatregel is daarbij de chirurgische drainage, waarbij het etter wordt verwijderd en het door het anale abces aangetaste weefsel grondig wordt gereinigd. Deze operatieve ingreep helpt de infectie te bestrijden en de pijn rond de anus te verlichten. Na de drainage is een zorgvuldige wondverzorging belangrijk om het genezingsproces te ondersteunen en complicaties zoals de ontwikkeling van een anale fistel of een terugkerend anale abces te voorkomen. Dit omvat regelmatige wondcontroles, het naleven van hygiënevoorschriften in het anale gebied en mogelijk ook het gebruik van antibiotica om een nieuwe infectie te voorkomen. Bij een passende behandeling en goede nazorg genezen de meeste patiënten met een anale abces volledig. Onbehandeld kan een anale abces echter tot ernstige complicaties leiden en het genezingsproces aanzienlijk verlengen.

Hoe snel of wanneer moet een anale abces worden geopereerd?

Een anale abces moet zo snel mogelijk na de diagnose worden geopereerd, idealiter binnen 48 uur. Een onbehandelde anale abces kan groter worden en leiden tot ernstige complicaties, zoals de vorming van een fistel of een bloedvergiftiging, de zogenaamde sepsis. Een anale abces is een acute ontsteking die zich kan uiten door hevige pijn, roodheid, zwelling en koorts. Omdat de aandoening meestal niet vanzelf geneest, is een chirurgische ingreep in de meeste gevallen nodig om het abces te draineren en de infectie te verwijderen. Het herstel na een operatie van een anale abces duurt meestal enkele weken, waarbij regelmatige controles belangrijk zijn om complicaties te voorkomen. In bijzonder ernstige gevallen kan zich een anale fistel ontwikkelen, die verdere behandelingen vereist.

Waarom is een tijdige operatie bij anale abcessen belangrijk?

Een vroege operatie voor een anale abces voorkomt niet alleen de verspreiding van de infectie in het anale weefsel, maar verlicht ook de hevige pijn en symptomen van anale abcessen. Tegelijkertijd wordt ook het risico op vervolgziekten verminderd. Een vertraagde behandeling van anale abcessen kan ertoe leiden dat de ontsteking dieper in het omliggende weefsel doordringt, wat kan resulteren in een gecompliceerde en langere genezingsduur. 

Wordt er bij een anale abces altijd een operatie uitgevoerd, of is er ook een conservatieve behandeling mogelijk?

Of een chirurgische behandeling bij een anale abces plaatsvindt, hangt sterk af van het stadium van de aandoening, de locatie, maar ook de grootte van het abces. In principe zijn er voor de behandeling van een anale abces of perianale abces zowel een conservatieve als een operatieve therapiebenadering. De conservatieve behandelingsmethode is echter alleen in uitzonderlijke gevallen succesvol bij zeer kleine ontstekingen of anale abcessen, of na een spontane perforatie van het abces. In dergelijke gevallen is nauwgezette medische controle erg belangrijk om mogelijke complicaties zoals een terugkerend abces of zelfs een anale fistel te voorkomen. De conservatieve therapie bestaat uit antibiotica om de ontsteking te bestrijden in combinatie met pijnstillers. Ook zetpillen met ontstekingsremmende of pijnstillende werkzame stoffen kunnen hierbij worden ingezet. CANNEFF® SUP kan helpen de klachten die door niet-specifieke darmontstekingen worden veroorzaakt te verlichten en zo het welzijn van de patiënten te verbeteren. Maar ook na een anale abces-operatie kunt u, ter ondersteuning van het genezingsproces, met CANNEFF® SUP zetpillen de wondgenezing bevorderen. Lees hier meer over de behandeling van anale abcessen met zetpillen. Ontdek hoe CANNEFF® SUP zetpillen de Genezing en het herstel van het weefsel bij aandoeningen van het anorectale kanaal kunnen versnellen.

Kan een anale abces vanzelf genezen?

Bij kleinere anale abcessen of perianale abcessen kan een spontane genezing ook zonder anale abces-operatie optreden. Dit is echter uiterst zeldzaam. Meestal nemen anale abcessen in grootte toe en kan ook de etterholte dienovereenkomstig groeien. Deze zwelling in het anale weefsel kan de symptomen van het anale abces verergeren. Ook kan het abces vanzelf leeglopen en daardoor leiden tot een anale fistel. De behandeling van een anale abces is dus bijna altijd chirurgisch en moet zo vroeg mogelijk plaatsvinden.

Is een volledige genezing van een anale abces mogelijk?

Ja, een volledige genezing van een anale abces is meestal mogelijk als het abces vroegtijdig en adequaat wordt behandeld. Met een passende behandeling en zorgvuldige nazorg kunnen de meeste anale abcessen volledig genezen en kunnen patiënten terugkeren naar hun normale leven. In sommige gevallen kunnen echter langdurige gevolgen optreden of een neiging tot terugkerende anale abcessen bestaan, vooral als chronische ziekten als oorzaak niet voldoende worden behandeld.

De sleutel tot een succesvolle genezing ligt in de grondige chirurgische drainage van het abces, waarbij alle pus wordt verwijderd en het getroffen gebied grondig wordt gereinigd. Een effectieve behandeling omvat ook de behandeling van complicaties zoals anale fistels, die zich uit een abces kunnen ontwikkelen. Als er een fistel aanwezig is, is het essentieel deze ook te behandelen, omdat deze anders als chronische infectiebron kan dienen die de genezing vertraagt en het risico op terugkerende abcessen verhoogt.

Daarnaast is het belangrijk om mogelijke onderliggende oorzaken zoals chronische aandoeningen of ontstekingsprocessen te behandelen die kunnen bijdragen aan de vorming van abcessen. Dit omvat bijvoorbeeld de therapie bij aandoeningen zoals de ziekte van Crohn, die een predisponerende rol kunnen spelen. Goede nazorg is ook cruciaal: patiënten moeten de instructies van hun arts voor wondverzorging en hygiëne nauwgezet opvolgen om herinfectie of complicaties te voorkomen. Dit omvat het regelmatig verwisselen van verbanden en het naleven van de hygiënevoorschriften in het getroffen gebied. 

Welke complicaties kunnen optreden als gevolg van een anale abces?

Een onbehandelde anale abces kan ernstige gezondheidscomplicaties veroorzaken die niet alleen pijnlijk zijn, maar ook langdurige gevolgen kunnen hebben. Het is daarom belangrijk om bij vermoeden van anale abcessen vroegtijdig medische behandeling te zoeken om de risico's te minimaliseren. Hier worden enkele van de meest voorkomende complicaties rond een anale abces nader toegelicht.

Vorming van een anale fistel

Een van de meest voorkomende gevolgen van een anale abces is het ontstaan van een anale fistel. Dit is een onnatuurlijke, tunnelachtige gang die zich vormt tussen het anale kanaal en het huidoppervlak. Deze fistelgang ontwikkelde zich uit de oorspronkelijke abces die niet volledig kon genezen. Anale fistels veroorzaken meestal terugkerende infecties en een constante afscheiding van pus of vocht via de fistelgang. Anale fistels worden doorgaans alleen behandeld door een chirurgische ingreep, die afhankelijk van de complexiteit van de fistel zeer ingrijpend en langdurig kan zijn.

Verspreiding van de infectie tot sepsis 

Een bijzonder ernstige complicatie is sepsis, die kan optreden wanneer de infectie van de abces zich over het hele lichaam verspreidt. Sepsis is een levensbedreigende reactie van het immuunsysteem die kan leiden tot orgaanschade. Vooral mensen met een verzwakt immuunsysteem lopen een verhoogd risico. Sepsis vereist onmiddellijke intensieve medische behandeling, omdat het zonder snelle interventie dodelijk kan zijn. Als de abces onbehandeld blijft, bestaat er over het algemeen het risico dat de infectie zich uitbreidt naar het omliggende weefsel in het anale gebied. Zo'n uitbreiding van de anale abces maakt de behandeling aanzienlijk moeilijker, omdat diepere infecties vaak alleen met ingrijpende chirurgische ingrepen en intensieve nazorg kunnen worden behandeld. In dergelijke gevallen verlengt de genezingsduur zich en is er een hoger risico op herhaalde infecties. Ook bij een plotselinge lediging van de abces, wanneer de abces ongecontroleerd openbarst, is hygiëne in het intieme gebied een doorslaggevende factor. Anders kunnen de bacteriën zich gemakkelijk in het intieme gebied verspreiden, wat vooral voor vrouwen het risico op een vaginitis of ook blaasontsteking met zich meebrengt. 

Chronische pijn en ontlastingsincontinentie

Langdurige complicaties van een anaabces kunnen ook chronische pijn en functiestoornissen van de anale sluitspier omvatten. Door herhaalde ingrepen of de uitbreiding van de infectie kan het omliggende weefsel beschadigd raken. In sommige gevallen leidt dit tot een vermindering van de sluitspierfunctie, wat op zijn beurt incontinentie kan veroorzaken. Een dergelijke beschadiging is meestal moeilijk te herstellen en vormt voor de getroffenen een aanzienlijke beperking van de levenskwaliteit.

Wondgenezingsstoornissen bij anale abcessen

Na de chirurgische drainage van een anaal abces kunnen ook wondgenezingsstoornissen optreden. Het slijmvlies in het anale gebied is een zeer gevoelig gebied. Wondgenezingsstoornissen ontstaan wanneer de wond in het anale kanaal niet goed geneest of bijvoorbeeld door onvoldoende nazorg, anale hygiëne of wondreiniging opnieuw geïnfecteerd raakt. Dit kan leiden tot een aanzienlijk verlengd genezingsproces en ook verdere operaties, zoals een nieuwe operatie voor een anaabces, noodzakelijk maken. Wondgenezingsstoornissen verhogen ook het risico op de vorming van een anale fistel of het opnieuw optreden van een abces.

Terugkerende anale abcessen

Perianale abcessen hebben de neiging tot terugkeer. Door herhaalde ontstekingen en het doorbreken van de ontsteking door het rectumslijmvlies kan ook de vorming van anale fistels optreden. Terugkerende anale abcessen verwijzen naar het opnieuw optreden van een abces na een aanvankelijk succesvolle behandeling. Een terugkerende anale abces kan optreden als het abces niet volledig is verwijderd of de onderliggende oorzaak niet voldoende is behandeld. De behandeling van een terugkerende anale abces vereist vaak een grondiger onderzoek en een nauwkeurigere chirurgische ingreep. Het is belangrijk ervoor te zorgen dat alle geïnfecteerde gebieden grondig worden verwijderd en tegelijkertijd de onderliggende oorzaken worden behandeld om toekomstige terugvallen te voorkomen. In sommige gevallen kan het nodig zijn aanvullende diagnostische procedures uit te voeren, zoals een onderzoek naar anale fistels of chronische aandoeningen.

Verband tussen anale abces en anale fissuur

Een anale fissuur, een pijnlijke scheur in het slijmvlies van het anale kanaal, kan zowel een oorzaak als een gevolg zijn van een anale abces. Een onbehandelde anale fissuur kan leiden tot een infectie in het anale kanaal die zich kan ontwikkelen tot een abces. Aan de andere kant kan ook de sterke druk en ontsteking die door een anale abces wordt veroorzaakt, het gevoelige slijmvlies in het anale kanaal beschadigen en zo een fissuur van het slijmvlies veroorzaken of bevorderen. Beide aandoeningen versterken elkaar vaak, omdat de hevige pijn en de spanning van de sluitspier bij een fissuur het genezen van een abces bemoeilijken en vice versa. In deze gevallen is een uitgebreide behandeling nodig om zowel de infectie als de schade of fissuren van het slijmvlies in het anale gebied te verhelpen en zo de symptomen op de lange termijn te verlichten.

Hoe ontstaat een terugkerende anale abces?

Een terugkerend anale abces kan het gevolg zijn van een onvolledige drainage tijdens de operatie van het anale abces, maar ook van de vorming van een anale fistel. De symptomen van een terugkerend anaal abces lijken op die van het oorspronkelijke abces en omvatten hevige pijn, roodheid, zwelling en soms koorts. De volgende oorzaken voor een recidiverend anaal abces zijn mogelijk:

Onvolledige drainage

Als bij de eerste operatie van het anale abces niet alle geïnfecteerde gebieden of pus volledig konden worden verwijderd, kan het anale abces terugkeren. Een onvoldoende drainage maakt het mogelijk dat de infectie weer groeit en een nieuw abces vormt.

Anale fistels

In veel gevallen kan een anale abces leiden tot een anale fistel. Als een fistel niet correct wordt behandeld, kan deze dienen als een chronische infectiebron en de vorming van nieuwe anale abcessen bevorderen. Lees hier ook meer over de behandeling van anale fistels met zetpillen.

Onvoldoende behandeling van de oorzaak van het anale abces

Ook factoren zoals chronische ontstekingen of bepaalde aandoeningen zoals de ziekte van Crohn kunnen de vorming van abcessen bevorderen. Als deze onderliggende oorzaken niet adequaat worden behandeld, bestaat het risico dat het anale abces opnieuw kan optreden.

Hygiënische factoren

Onvoldoende hygiëne in het anale gebied kan ook leiden tot een nieuwe infectie. Gebrek aan anale hygiëne kan de kans vergroten dat bacteriën het wondgebied binnendringen en een nieuwe anale abces vormen.

Terug naar de blog
Dr. med. univ. Lukas Heschl

Dr. med. univ. Lukas Heschl

Specialist in huisartsgeneeskunde

Dr. med. univ. Lukas Heschl is huisarts. Na het afronden van zijn studie geneeskunde in 2013, zet Dr. med. univ. Lukas Heschl zich sinds 2017 als praktiserend huisarts in voor het welzijn van zijn patiënten. In 2019 werd hij partner in de plattelandsdokterspraktijk in Oed, Neder-Oostenrijk. Als eerste aanspreekpunt voor alle medische zorgen vertrouwt Dr. med. univ. Lukas Heschl op innovatieve behandelmethoden, zoals CANNEFF medische producten tegen ontstekingen en ter verbetering van de slijmvliesregeneratie in het intieme gebied.