Oorzaken en symptomen van stinkende urine tijdens de overgang
Een persoon scheidt dagelijks ongeveer anderhalve liter urine uit, die voor 95 procent uit water bestaat. De resterende vijf procent bestaat uit ureum, urinezuur, elektrolyten, vitaminen, hormonen, kleurstoffen en andere stofwisselingsproducten. Wanneer de urine in de Overgangsjaren ruikt onaangenaam, is dit vaak slechts indirect te wijten aan de hormonale verandering. In de meeste gevallen is de oorzaak een infectie, zoals een Blaasontstekingzijn. Het risico op dergelijke infecties neemt toe tijdens de Overgang, omdat het oestrogeentekort leidt tot een afname van melkzuurbacteriën in de vagina, waardoor de vaginale flora verstoord raakt. De urinebuis wordt dan niet voldoende afgeschermd en kiemen kunnen langs de urinebuis tot in de blaas en in ernstige gevallen verder tot in de nieren doordringen. Andere symptomen kunnen ook veranderde afscheiding en veranderde bloedingen zijn.
Hoe ontstaan urineweginfecties?
urineweginfecties worden meestal veroorzaakt door bacteriën, maar kunnen ook door kiemen, virussen of schimmels worden veroorzaakt. Vaak zijn het natuurlijke darmbacteriën die in de urinewegen terechtkomen, daar de slijmvliezen koloniseren en zich vermenigvuldigen. Dit kan leiden tot ontstekingen die vaak gepaard gaan met symptomen zoals pijnlijk urineren.
Waarom komen urineweginfecties vaker voor tijdens de overgang?
vrouwen in de Overgangsjaren komen vaker voor bij urineweginfecties, of Vaginale ontstekingen getroffen, omdat het oestrogeengehalte in het bloed afneemt. Oestrogeen ondersteunt de groei en vermeerdering van lactobacillen, die melkzuur produceren en zo een zure pH-waarde in het intieme gebied behouden. Deze zure pH-waarde beschermt tegen de vestiging van ziekteverwekkers. Door de daling van het oestrogeengehalte neemt ook het aantal lactobacillen in de vagina af, waardoor de pH-waarde minder zuur wordt. Dit maakt het voor ziekteverwekkers gemakkelijker om de natuurlijke barrière te passeren en de urinebuis binnen te dringen.
Verschillende vormen van veranderde urine tijdens de overgang
Acetonachtige urinegeur:
Een acetonachtige urinegeur, scherp zoetig ruikend, vergelijkbaar met overrijp fruit of nagellakremover, duidt op de aanwezigheid van ketonlichamen in de urine, een toestand die ketonurie wordt genoemd. Ketonurie ontstaat wanneer het lichaam vet in plaats van koolhydraten als belangrijkste energiebron gebruikt en daarbij ketonlichamen produceert die uiteindelijk via de urine worden uitgescheiden. Deze geur kan wijzen op een ernstige stofwisselingsstoornis, zoals ketoacidose. Ketoacidose is een gevaarlijke stofwisselingsontregeling die vooral voorkomt bij mensen met type 1-diabetes, wanneer er een ernstig insulinetekort is (diabetische ketoacidose). In deze toestand kan het lichaam glucose niet effectief gebruiken en begint het vetten af te breken, wat leidt tot de productie van ketonen. Zo’n urinegeur moet dringend medisch worden onderzocht, omdat ketoacidose levensbedreigend kan zijn en onmiddellijke medische behandeling vereist.
Visachtige urinegeur:
Een visachtige urinegeur wijst vaak op een bacteriële vaginale infectie (bacteriële vaginose). Vrouwen in de overgang zijn hier bijzonder gevoelig voor, omdat hormonale schommelingen in deze levensfase de vaginale flora destabiliseren, wat de groei van ziekteverwekkende bacteriën bevordert. In zeldzame gevallen kan een visachtige urinegeur ook wijzen op het zogenaamde visgeur-syndroom (trimethylaminurie). Deze meestal aangeboren stofwisselingsstoornis zorgt ervoor dat getroffenen de stof trimethylamine uitscheiden, wat de karakteristieke geur veroorzaakt.
Urine met gistgeur:
Een gistachtige geur van de urine duidt vaak op een schimmelinfectie, waarbij de gist Candida de meest voorkomende oorzaak is. Deze infectie treft vooral het genitale gebied en wordt gekenmerkt door een opvallende, gistachtige urinegeur. Naast deze geurklacht hebben de getroffenen vaak last van hevige jeuk, roodheid en witte aanslag op het slijmvlies van de geslachtsdelen. Candida-infecties kunnen worden bevorderd door verschillende factoren, waaronder een verzwakt immuunsysteem, hormonale schommelingen (zoals tijdens de zwangerschap of de overgang), het gebruik van antibiotica of diabetes. Een vroege diagnose en behandeling met antimycotica (schimmelremmende medicijnen) is belangrijk om de verspreiding van de infectie te voorkomen en de symptomen te verlichten. Goede intieme hygiëne en het dragen van ademend ondergoed kunnen het risico op een gistinfectie verder verminderen.
Muffe urinegeur:
Een urinegeur die doet denken aan rotte eieren moet serieus worden genomen. Deze rotte geur kan wijzen op celdood in de urinewegen, wat onder andere kan voorkomen bij blaaskanker. Als u een rotte geur in de urine opmerkt, moet u onmiddellijk medisch advies inwinnen. Een vroege diagnose is cruciaal, omdat de genezingskansen bij een vroeg ontdekte tumor aanzienlijk beter zijn.
Urine met ammoniakgeur:
Een stekende ammoniakgeur in de urine duidt vaak op een urineweginfectie, meestal in de vorm van een bacteriële blaasontsteking. De bacteriën, vaak E. coli uit het darmkanaal, komen via de urinebuis in de blaas terecht, waar ze de urine afbreken en de typische ammoniakgeur veroorzaken.
Zwavelachtige urinegeur:
Het eten van asperges kan een zwavelachtige urinegeur veroorzaken. Asperges bevatten asparaginezuur, dat bij ongeveer de helft van de mensen door een speciaal enzym in het lichaam wordt afgebroken. De daarbij vrijkomende zwavelhoudende verbindingen worden met de urine uitgescheiden, wat de typische zwavelgeur al enkele minuten na het eten van asperges veroorzaakt. Er zijn echter ook mensen die dit enzym niet bezitten. Bij hen treedt de zwavelige urinegeur na het eten van asperges niet op, omdat het asparaginezuur niet wordt omgezet in geurveroorzakende zwavelverbindingen.
De kleur en consistentie van de urine kan, naast een onaangename geur, nog meer belangrijke aanwijzingen geven over mogelijke aandoeningen:
Oranje tot bruine verkleuring van de urine:
Deze kleur kan wijzen op onvoldoende vochtinname. Als dit echter uitgesloten kan worden, kan er ook sprake zijn van een aandoening van de lever of de galwegen. In dat geval wordt er meer van het galpigment bilirubine uitgescheiden, wat de urine donker kleurt. Het gebruik van het antibioticum nitrofurantoïne, dat wordt ingezet bij de behandeling van urineweginfecties, kan ook leiden tot een oranje-bruine verkleuring.
Bruin tot zwarte verkleuring van de urine:
Een plotselinge bruine tot zwarte verkleuring van de urine hoeft in eerste instantie geen reden tot bezorgdheid te zijn. Dit komt vaak voor bij het gebruik van medicijnen zoals L-Dopa of alpha-methyldopa. In zeldzame gevallen kan echter een stofwisselingsziekte zoals alkaptonurie of een bepaalde vorm van huidkanker de oorzaak zijn.
Intens geel verkleurde urine:
Ondanks voldoende vochtinname kan een intense gele verkleuring van de urine wijzen op een blaasontsteking of nierproblemen.
Rode urine:
Deze kleur duidt vaak op bloed in de urine. Een roodachtige kleur kan echter ook optreden na spierschade, zoals door ongelukken of intensieve training. Hierbij kleurt het spierproteïne myoglobine de urine rood. Andere mogelijke oorzaken zijn de stofwisselingsziekte porfyrie, het gebruik van het antibioticum rifampicine of het eten van grote hoeveelheden rode biet of bramen.
Troebele urine:
Als de urine troebel is bij het plassen of vlokken vormt, moet onmiddellijk een arts worden geraadpleegd. Dit kan een teken zijn van een urineweginfectie waarbij bacteriën of schimmels in de urine aanwezig zijn. Soms kan troebele urine ook wijzen op een geslachtsziekte.
Zoete geur van de urine:
Een zoete geur van de urine duidt op een verhoogde suiker- en ketonconcentratie, zoals voorkomt bij diabetici. Ook hier is een bezoek aan de arts aan te raden.
Schuimende urine:
Schuim in de urine kan wijzen op een verhoogde eiwituitscheiding. In veel gevallen is dit onschadelijk en kan het veroorzaakt worden door stress of lichamelijke inspanning, vooral bij jonge mensen. In het ergste geval kan het echter duiden op een verminderde nierfunctie. Schuimende urine verschijnt als witte belletjes aan het oppervlak, vergelijkbaar met schuim dat ontstaat bij het inschenken van een koolzuurhoudende drank. Mogelijke oorzaken zijn nier tumoren, diabetes, hoge bloeddruk of de overgang. Veel vrouwen merken tijdens de overgang een toename van schuimvorming in de urine. Onderzoekers vermoeden dat dit wordt veroorzaakt door hormonale veranderingen, omdat oestrogeen een beschermende werking op de nieren kan hebben. Tijdens de overgang neemt de productie van oestrogeen en progesteron af, wat een negatieve invloed op de nieren kan hebben. Studies tonen aan dat vrouwen in de overgang meer albumine in de urine hebben, wat kan wijzen op een verstoorde nierfunctie. Albumine is een eiwit waarvan een verhoogde concentratie een indicator kan zijn voor nierziekten.
Hoe kun je slecht ruikende urine tijdens de overgang voorkomen?
Slecht ruikende urine kan verschillende oorzaken hebben, waaronder aandoeningen zoals urineweginfecties, maar ook bepaalde voedingsmiddelen. Sommige preventieve maatregelen kunnen helpen het risico op slecht ruikende urine te verminderen, vooral tijdens de Overgangsjaren.
Om het risico op urineweginfecties te verlagen, die vaak leiden tot onaangenaam ruikende urine, is het belangrijk voldoende vocht te drinken. Veel water drinken helpt de urinewegen door te spoelen en de groei van bacteriën te voorkomen. Daarnaast moet de blaas regelmatig worden geleegd om te voorkomen dat bacteriën in de urinewegen achterblijven en zich vermenigvuldigen.
Juiste intieme hygiëne
Goede intieme hygiëne is vooral belangrijk om infecties te voorkomen. Dit betekent het schoon en droog houden van de intieme zone en na het toiletbezoek van voren naar achteren vegen om verspreiding van bacteriën te voorkomen. Daarnaast raden wij aan speciale voor de vrouwelijke intieme zone ontwikkelde producten te gebruiken, zoals CANNEFF Intieme verzorgingsschuim met melkzuur en aangepaste pH-waarde.
Vermijden van irriterend voedsel
Soms wordt een opvallende urinegeur veroorzaakt door het eten van bepaalde voedingsmiddelen zoals asperges, knoflook of koffie. Deze geur is meestal onschadelijk en verdwijnt binnen enkele uren. Als de geur echter als storend wordt ervaren, kan men deze voedingsmiddelen vermijden of de consumptie beperken.
Versterking van de vaginale flora
Tijdens de overgang kan een daling van het oestrogeengehalte de vaginale flora verstoren, wat het risico op urineweginfecties verhoogt. Het innemen van probiotische preparaten of voedingsmiddelen die lactobacillen bevatten, kan helpen de natuurlijke vaginale flora te ondersteunen en infecties te voorkomen. Speciale producten voor de intieme zone zoals CANNEFF VAG SUP CBD zetpillen met hyaluronzuur helpen om het slijmvlies van de vagina functioneel te houden.
Regelmatige doktersbezoeken
Juist in de Overgangsjaren regelmatige doktersbezoeken ingepland worden om vroegtijdig veranderingen in de hormoonhuishouding of mogelijke infecties te herkennen en te behandelen. Meer symptomen van de overgang vindt u in de Blogpost Overgangsklachten.
Met deze maatregelen kan het risico op onaangenaam ruikende urine tijdens de overgang aanzienlijk worden verminderd. Het is belangrijk om naar je eigen lichaam te luisteren en bij aanhoudende of ongebruikelijke symptomen medisch advies in te winnen.
Wat zijn de verschillen tussen blaasklachten en urineweginfecties tijdens de overgang?
In de overgang kan er vaker sprake zijn van blaasklachten (incontinentie) en Urineweginfecties komen. Deze twee klachten hebben verschillende oorzaken en symptomen, daarom is het belangrijk ze te onderscheiden om de juiste behandeling te kiezen.
Met het begin van de overgang neemt het risico op Blaasontstekingen. Deze worden meestal veroorzaakt door bacteriën, maar ook door kiemen, virussen of schimmels. Tegelijkertijd kan er door hormonale veranderingen ook incontinentie ontstaan. Omdat de symptomen van beide aandoeningen vergelijkbaar kunnen zijn, is het belangrijk de verschillen te kennen.
Wat zijn de symptomen van een blaasontsteking?
Frequent urineren: U voelt een constante drang om naar het toilet te gaan, ook al is de blaas niet volledig gevuld.
Troebele urine: De urine is vaak troebel en heeft een onaangename geur.
Pijn en branderig gevoel: Bij het plassen kan er pijn en een branderig gevoel optreden.
Koorts: In sommige gevallen kan de blaasontsteking ook gepaard gaan met koorts.
Als u deze symptomen kent, heeft u mogelijk al een Blaasontsteking ervaren, wat niet ongewoon is, aangezien veel vrouwen in de Overgangsjaren zijn getroffen door urineweginfecties.
Hoe kun je blaaszwakte en blaasontsteking onderscheiden?
Een overgangsgerelateerde incontinentie (blaaszwakte) wordt gekenmerkt door onwillekeurig urineverlies, vaak bij hoesten, niezen of lachen, en gaat niet per se gepaard met pijn of een veranderde urinegeur. Blaasontstekingen veroorzaken daarentegen meestal pijn, branderig gevoel bij het plassen, troebele urine en een frequente aandrang om te plassen, zelfs als de blaas niet vol is.
Behandeling en preventie:
Blaasontstekingen: Hierbij helpen meestal antibiotica die door de arts worden voorgeschreven. Daarnaast kan een verhoogde vochtinname helpen om de blaas door te spoelen en bacteriën uit te spoelen. Cranberrysap of speciale preparaten kunnen ook ondersteunend werken, omdat ze het hechten van bacteriën aan de blaaswand bemoeilijken.
Blaaszwakte: Bij incontinentie kunnen bekkenbodemoefeningen helpen om de spieren te versterken en het onwillekeurige urineverlies te verminderen. Daarnaast zijn er speciale fysiotherapeutische maatregelen en medicijnen die, afhankelijk van de ernst van de incontinentie, voorgeschreven kunnen worden.
Door de symptomen te herkennen en de juiste behandeling toe te passen, kan de levenskwaliteit tijdens de Overgang duidelijk verbeteren. Bij onzekerheden of aanhoudende klachten is het raadzaam een arts te raadplegen.
