Vaginale droogheid

Die Umstellung des Hormonhaushalts, insbesondere während der Wechseljahre, kann bei Frauen häufig zu einem Problem führen, das als Scheidentrockenheit oder Vaginalatrophie bekannt ist. Doch auch jüngere Frauen können davon betroffen sein, sei es durch die Einnahme der Anti-Baby-Pille oder während einer Chemotherapie. Scheidentrockenheit kann zu einer Vielzahl von Beschwerden führen, darunter Schmerzen beim Geschlechtsverkehr, Juckreiz und Brennen in der Vagina, und das sexuelle Vergnügen erheblich beeinträchtigen.
Philip Schmiedhofer, MSc

Autor

Philip Schmiedhofer, MSc

Inhaltsverzeichnis

Wat is vaginale droogheid precies?

Scheidentrockenheid is een toestand waarbij het natuurlijke vochtgehalte van de vagina afneemt, wat kan leiden tot ongemak en irritaties.

Waarom ontstaat vaginale droogheid?

Vaginale droogheid ontstaat vaak door hormonale veranderingen, vooral door een oestrogeentekort, maar kan ook worden veroorzaakt door medicijnen, stress of bepaalde gezondheidsproblemen.

Door welke diagnostische methoden wordt vaginale droogheid vastgesteld?

Scheidentrockenheid wordt gewoonlijk gediagnosticeerd door een anamnese van de symptomen en een gynaecologisch onderzoek.

Hoe kun je vaginale droogheid voorkomen?

Voorkomen kan door het vermijden van irriterende zepen en douchegels, voldoende vochtinname en het gebruik van vochtinbrengende crèmes of gels speciaal voor het intieme gebied.

In welke levensfasen is vaginale droogheid bijzonder relevant?

Vaginale droogheid is vooral relevant tijdens de menopauze, maar kan ook optreden tijdens de zwangerschap, na de bevalling of tijdens het geven van borstvoeding.

Onder welke omstandigheden moet je vanwege vaginale droogheid een arts raadplegen?

Men moet een arts raadplegen als vaginale droogheid klachten veroorzaakt, de levenskwaliteit beïnvloedt of als er bijkomende symptomen optreden zoals jeuk, branderigheid of pijn tijdens de geslachtsgemeenschap.

Wat is vaginale droogheid precies?

In normale omstandigheden produceren het vaginale slijmvlies en de baarmoederhals een melkachtig vocht dat de vagina vochtig houdt. De vaginale vloeistof beschermt tegen ziekteverwekkers en werkt ook als natuurlijk glijmiddel tijdens de geslachtsgemeenschap. De productie van dit vocht wordt voornamelijk geregeld door het geslachtshormoon oestrogeen. Bij een tekort aan oestrogeen kan de aanmaak van vaginale vloeistof onvoldoende zijn. Daarnaast kunnen ook andere factoren de productie van het vocht beïnvloeden en zo leiden tot vaginale droogheid. De meest voorkomende klachten bij getroffenen zijn branderigheid of jeuk van de vagina en pijn tijdens de geslachtsgemeenschap. Zonder de beschermende werking van de vaginale vloeistof is er ook een verhoogd risico op vaginitis, infecties van de vagina of ook fissuren en laesies in het intieme gebied.

Welke symptomen zijn kenmerkend voor vaginale droogheid?

Een droge vagina uit zich vooral door jeuk, branderigheid of een onaangenaam drukkend gevoel. Vooral bij irritatie, bijvoorbeeld tijdens de geslachtsgemeenschap, kan het ook tot bloedingen komen. Bovendien worden vagina en urinewegen gevoeliger voor ontstekingen en infecties. Dit leidt vaak tot een toegenomen of verkleurde afscheiding. Sommige aandoeningen kunnen vergelijkbare symptomen veroorzaken als vaginale droogheid, zoals een chlamydia-infectie of vaginale schimmel. Het is belangrijk om te letten op aanvullende symptomen die kunnen wijzen op een ernstigere aandoening, zoals onregelmatige menstruaties, buikpijn of een opvallende geur van de vaginale vloeistof. Bij organische oorzaken treden pijnklachten vaak alleen op bepaalde plekken of in bepaalde houdingen op, terwijl ze bij psychische oorzaken of reacties op anticonceptiemiddelen of verzorgingsproducten variabeler kunnen zijn.

Waarom ontstaat vaginale droogheid?

De ontwikkeling van vaginale droogheid is vaak multifactorieel. Een veelvoorkomende oorzaak is een oestrogeentekort, dat vooral optreedt tijdens de overgang. In deze fase neemt de productie van oestrogeen af, wat leidt tot veranderingen in het vaginale slijmvlies. Dit wordt dunner, minder elastisch en produceert minder vocht. Vergelijkbare hormonale veranderingen kunnen ook optreden tijdens de zwangerschap, borstvoeding of bij het gebruik van hormonale anticonceptiemiddelen. Daarnaast kunnen bepaalde aandoeningen zoals diabetes, multiple sclerose of operaties in het bekkengebied vaginale droogheid bevorderen. Psychische factoren zoals stress, depressies of relatieproblemen kunnen ook invloed hebben op de vaginale vochtigheid. Ook de levensstijl kan een rol spelen, vooral overmatig alcohol- en tabaksgebruik en overdreven intieme hygiëne kunnen de vaginale flora negatief beïnvloeden en tot droogheid leiden.

Hormonale verandering

Welke rol spelen hormonale veranderingen bij vaginale droogheid?

Hormonale veranderingen, vooral een daling van het oestrogeenniveau, zijn een van de belangrijkste oorzaken van vaginale droogheid. Oestrogeen is cruciaal voor het reguleren van de vaginale vochtigheid. Een tekort aan oestrogeen zorgt ervoor dat het vaginale slijmvlies minder afscheiding produceert en dunner wordt. Dit kan leiden tot droogheid, jeuk en pijn bij geslachtsgemeenschap.

In hoeverre kunnen psychische factoren vaginale droogheid veroorzaken?

Psychische belastingen zoals stress, depressies of relatieproblemen kunnen een negatieve invloed hebben op het oestrogeenniveau en zo indirect vaginale droogheid veroorzaken of verergeren. Een verstoorde hormonale balans door stress of psychische belasting kan de vaginale vochtigheid verminderen en tot droogheid leiden. Daarnaast kan een gebrek aan seksuele opwinding door psychische oorzaken ervoor zorgen dat het vaginale slijmvlies onvoldoende doorbloed wordt, wat ook droogheid kan bevorderen.

Hoe beïnvloeden bepaalde aandoeningen en medicijnen de vaginale vochtigheid?

Bepaalde aandoeningen zoals diabetes, hoge bloeddruk of multiple sclerose kunnen gepaard gaan met vaginale droogheid, hetzij door directe effecten op het vaginale slijmvlies, hetzij door de behandeling van deze aandoeningen. Ook operaties in het bekkengebied kunnen de vaginale vochtigheid beïnvloeden. Daarnaast kunnen bepaalde medicijnen, vooral kankerbehandelingen of hormoonpreparaten, tot droogheid leiden. Chemotherapie of bestraling bij kanker kunnen het vaginale slijmvlies beschadigen en de vochtproductie verminderen.

Kan de persoonlijke leefstijl invloed hebben op het ontstaan van vaginale droogheid?

Overmatig alcohol- en tabaksgebruik kunnen de doorbloeding van het vaginale slijmvlies verminderen en tot droogte leiden. Ook overmatige intieme hygiëne, vooral het gebruik van agressieve waslotion of geparfumeerde producten, kan het natuurlijke evenwicht van de vaginale flora verstoren en droogte bevorderen. Een evenwichtige voeding en voldoende vochtinname kunnen daarentegen bijdragen aan het behoud van vaginale vochtigheid.

Met welke diagnostische methoden wordt vaginale droogheid vastgesteld?

Om vaginale droogheid te herkennen, kan de arts verschillende diagnostische methoden toepassen. Dit begint met een uitgebreid medisch gesprek waarin de patiënte haar symptomen en mogelijke oorzaken van de droogte beschrijft. De arts kan vragen stellen over de hormonale status, medische voorgeschiedenis, huidige medicatie en leefstijlfactoren om mogelijke oorzaken van de droogte te identificeren.

Daarnaast kan een lichamelijk onderzoek worden gedaan waarbij de arts de vagina en de baarmoederhals onderzoekt op tekenen van droogte, ontstekingen of veranderingen. Hierbij kunnen ook uitstrijkjes worden genomen om infecties of andere pathologische veranderingen uit te sluiten.

In sommige gevallen kan ook een hormoonanalyse worden uitgevoerd om de hormonale status van de patiënte te bepalen en een mogelijk oestrogeentekort vast te stellen, dat vaak in verband wordt gebracht met vaginale droogheid.

Zijn er eenvoudige zelftesten om tekenen van vaginale droogheid te herkennen?

Er zijn zelftesten waarmee vrouwen de eerste tekenen van vaginale droogheid zelf kunnen herkennen. Deze tests kunnen online worden gedaan of zijn verkrijgbaar als zelftesten bij de drogist of apotheek. Het gaat vaak om pH-tests of tests die de aanwezigheid van vaginale vochtigheid meten. Deze tests kunnen eerste aanwijzingen geven voor mogelijke droogte, maar vervangen niet de diagnose en het advies van een arts.

Hoe kan vaginale droogheid effectief worden behandeld?

De behandeling van vaginale droogheid hangt af van de oorzaak en de ernst van de symptomen. Vooral bij een oestrogeentekort, dat vaak voorkomt tijdens de menopauze, kunnen lokale oestrogeenpreparaten in verschillende vormen zoals zetpillen, gels of vaginale crèmes worden voorgeschreven. Deze preparaten helpen het oestrogeenniveau in de vagina te verhogen en stimuleren de productie van vaginale afscheiding, wat de droogte vermindert en de gezondheid van het weefsel bevordert.

De keuze voor een bepaalde behandeling moet in overleg met een arts worden gemaakt, die rekening houdt met de individuele behoeften en mogelijkheden van de patiënte. Samen kunnen zij de voor- en nadelen van de verschillende opties afwegen en een op maat gemaakte therapie ontwikkelen.

Welke mogelijkheden zijn er om vaginale droogheid zonder hormonen te behandelen?

Voor vrouwen die geen hormonale middelen willen of kunnen gebruiken, zijn er verschillende niet-hormonale behandelingsmogelijkheden:

Hyaluronzuurzetpillen kunnen op korte termijn verlichting bieden door vocht en smering in de vagina te herstellen. Hyaluronzuur is een natuurlijke stof die helpt de huid soepel en vochtig te houden. Onze CANNEFF® VAG SUP vaginale zetpillen met CBD en hyaluronzuur bieden snelle verlichting van pijn en ongemak bij vaginale droogheid.

Een gezonde levensstijl met een uitgebalanceerd dieet, voldoende vochtinname en het vermijden van overmatig alcohol- en tabaksgebruik kan helpen de symptomen van vaginale droogheid te verlichten. Naast medicamenteuze behandelingen zijn er ook alternatieve mogelijkheden om de symptomen van vaginale droogheid te verlichten. Daartoe behoren bekkenbodemoefeningen, massages met plantaardige oliën en het gebruik van natuurlijke alternatieven voor synthetische vaginale crèmes.

Kunnen huismiddeltjes verlichting bieden, en zo ja, welke?

Sommige huismiddeltjes kunnen verlichting bieden bij vaginale droogheid:

  • Olijfolie kan worden gebruikt als een natuurlijke vochtinbrenger. Het kan op de getroffen gebieden worden aangebracht om de slijmvliezen te bevochtigen en symptomen zoals pijn en jeuk te verlichten.
  • Kokosolie heeft ontstekingsremmende en antimicrobiële eigenschappen en kan daarom helpen om de slijmvliezen te kalmeren en infecties te voorkomen. Het kan lokaal op de getroffen gebieden worden aangebracht of als toevoeging aan een warm bad worden gebruikt.
  • Aloë Vera heeft ontstekingsremmende en hydraterende eigenschappen en kan daarom helpen om de slijmvliezen te kalmeren en te bevochtigen. Verse aloëveragel kan op de getroffen gebieden worden aangebracht of als toevoeging aan een warm bad worden gebruikt.
  • Rode klaver en zilverkaars zijn plantaardige middelen die traditioneel worden gebruikt om overgangsklachten te verlichten en ook kunnen helpen bij vaginale droogheid. Ze bevatten fyto-oestrogenen die het oestrogeenniveau in het lichaam verhogen en zo de productie van vaginale afscheiding kunnen stimuleren.

 

Het is belangrijk dat vrouwen met hun arts praten over het gebruik van huismiddeltjes, vooral als ze al andere medicijnen gebruiken of bepaalde gezondheidsproblemen hebben. Sommige huismiddeltjes kunnen interacties met medicijnen hebben of ongewenste bijwerkingen veroorzaken.

Wat helpt specifiek tegen vaginale droogte tijdens de geslachtsgemeenschap?

Vaginale droogte kan tijdens de geslachtsgemeenschap aanzienlijke pijn en ongemak veroorzaken, wat de seksuele ervaring kan beïnvloeden. Toch zijn er verschillende maatregelen die kunnen helpen de symptomen te verlichten en het seksuele genot te verbeteren.

Het gebruik van glijmiddelen is een veelgebruikte en effectieve methode om de wrijving tijdens de geslachtsgemeenschap te verminderen en zo pijn te minimaliseren. Er zijn verschillende soorten glijmiddelen, waaronder op waterbasis, siliconenbasis en oliebasis. Vrouwen zouden erop moeten letten een glijmiddel te kiezen dat prettig voor hen is en geen irritaties veroorzaakt.

Een uitgebreid voorspel kan ook nuttig zijn om de vrouw voldoende op te winden en de vagina voldoende vochtig te maken om pijn tijdens de geslachtsgemeenschap te voorkomen. Voorspel kan op verschillende manieren plaatsvinden, waaronder kussen, strelen, masseren en orale seks.

Tijdens de geslachtsgemeenschap zouden vrouwen voorzichtig moeten zijn en posities vermijden die tot sterke wrijving of pijn kunnen leiden. Het kan helpen om langzaam en voorzichtig te zijn en in te spelen op de behoeften en gevoelens van de vrouw.

Open communicatie met de partner is ook belangrijk. Vrouwen zouden hun zorgen en behoeften openlijk moeten bespreken en samen met hun partner naar oplossingen zoeken om de geslachtsgemeenschap aangenamer te maken. Een open gesprek met de partner en wederzijds begrip kunnen bijdragen aan het vergroten van het seksuele genot en het versterken van de relatie.

Vrouwen die last hebben van vaginale droogte tijdens de geslachtsgemeenschap, zouden met hun arts over hun symptomen moeten praten. Samen kunnen ze naar oplossingen zoeken om het seksuele genot te verbeteren en pijn te verlichten. Er zijn verschillende behandelingsmogelijkheden en strategieën om met vaginale droogte om te gaan, en elke vrouw zou degene moeten kiezen die het beste bij haar past en haar de meeste verlichting biedt.

Hoe kan een hormoonbehandeling eruitzien?

Een op hormonen gebaseerde behandeling van vaginale droogheid kan verschillende vormen aannemen, afhankelijk van de oorzaak en de ernst van de symptomen. Bij een oestrogeentekort, dat vaak voorkomt tijdens de overgang, kunnen lokale oestrogeenpreparaten worden voorgeschreven. Deze kunnen worden toegepast in de vorm van zetpillen, gels of vaginale crèmes en helpen het oestrogeenniveau in de vagina te verhogen en de productie van vaginale afscheiding te stimuleren.

De behandeling met lokale oestrogeenpreparaten heeft het voordeel dat ze gericht werken waar ze nodig zijn en daardoor minder bijwerkingen hebben dan systemische hormoontherapieën. Het is echter belangrijk te bedenken dat lokale oestrogeenpreparaten op recept verkrijgbaar zijn en mogelijk niet voor alle vrouwen geschikt zijn. Bespreek daarom de risico's en voordelen van de behandeling met uw arts en stel samen een op maat gemaakte behandeling vast.

In sommige gevallen kan ook een systemische hormoontherapie worden overwogen, vooral als vaginale droogheid gepaard gaat met andere overgangsklachten zoals opvliegers, slaapproblemen of stemmingswisselingen. Systemische hormoontherapieën omvatten het innemen van oestrogeen en soms ook progestagenen in de vorm van tabletten, pleisters of gels. Deze hormoontherapieën hebben echter een hoger risico op bijwerkingen en moeten daarom alleen onder medisch toezicht worden uitgevoerd.

Vaginale droogheid behandelen

Hoe kan vaginale droogheid worden voorkomen?

Om vaginale droogheid te voorkomen, zijn er verschillende preventieve maatregelen die vrouwen kunnen nemen. Bepaalde gewoonten en gedragingen kunnen het risico op vaginale droogheid verhogen. Daartoe behoren tabaks- en alcoholgebruik evenals frequent baden in chloorhoudend water. Ook overmatige hygiënemaatregelen in het intieme gebied en het overmatig gebruik van menstruatiehulpmiddelen zoals tampons kunnen problemen veroorzaken. Het vermijden van deze risicofactoren kan het risico op vaginale droogheid verminderen. Als er al problemen met vaginale droogheid zijn, kan het gebruik van maandverband in plaats van tampons nuttig zijn. Tampons absorberen de natuurlijke vochtigheid van de vagina en kunnen de klachten vaak verergeren. Als alternatief kan ook het gebruik van een menstruatiecup worden overwogen. Voor de intieme verzorging moeten pH-neutrale wasgels worden gebruikt die speciaal zijn afgestemd op de pH-waarde van de vagina. Gewone zepen en douchegels kunnen de gevoelige vaginale flora verstoren en uit balans brengen. Overmatige intieme hygiëne moet worden vermeden en de reiniging moet beperkt blijven tot het buitenste intieme gebied.

Ontdek het innovatieve CANNEFF CBD Intieme Verzorgingsset, speciaal ontwikkeld voor de uitgebreide verzorging van uw intieme zone. De set bevat CANNEFF® VAG SUP Vaginale zetpillen (10 stuks) en de CANNEFF® CBD Intieme Verzorgingsschuim. De CANNEFF® VAG SUP Vaginale zetpillen bieden snelle verlichting van pijn en ongemak. Ze bevatten een speciale emulsiematrix van hyaluronzuur en cannabidiol (CBD), die een maximale effectiviteit van beide werkzame stoffen mogelijk maakt. De CANNEFF® CBD Intieme Verzorgingsschuim is perfect voor de dagelijkse verzorging van het intieme gebied. De unieke formule met CBD, hyaluronzuur en wateroplosbare amandelolie zorgt voor optimale hydratatie en verzachting, zelfs van zeer gevoelige huid. Met de CANNEFF CBD Intieme Verzorgingsset kunt u uw intieme zone optimaal verzorgen en zich helemaal prettig voelen.

Intieme verzorging bij vaginale droogheid

Welke rol speelt voeding bij het voorkomen van vaginale droogheid?

Voeding speelt ook een rol bij het voorkomen van vaginale droogheid. Overmatig gebruik van genotsmiddelen zoals alcohol en nicotine kan op de lange termijn een negatief effect hebben op de vaginale flora. Het is ook aan te raden om bij de keuze van ondergoed te letten op katoen, omdat synthetische vezels de slijmvliezen kunnen irriteren en allergische reacties kunnen veroorzaken. Te strakke broeken kunnen de klachten van een droge vagina eveneens verergeren.

In welke levensfasen is vaginale droogheid bijzonder relevant?

Vaginale droogheid is vooral relevant tijdens de menopauze, omdat een oestrogeentekort, dat vaak in deze levensfase voorkomt, kan leiden tot een afname van de elasticiteit van het weefsel in het intieme gebied. Oestrogeen zorgt normaal gesproken voor de doorbloeding en vochtigheid van de huid in de vagina. Daalt het oestrogeenniveau, dan kan de productie van het natuurlijke vaginale vocht afnemen, wat leidt tot droogheid en ongemak. Vooral in de postmenopauze, die een jaar na de laatste menstruatie begint, kan zich een atrofie ontwikkelen waarbij het weefsel krimpt en vaginale droogheid ontstaat.

Waarom is vaginale droogheid tijdens de menopauze een veelvoorkomend probleem?

Vaginale droogheid tijdens de menopauze is een veelvoorkomend probleem door het oestrogeentekort. Tijdens de menopauze neemt de productie van oestrogeen, een hormoon dat verantwoordelijk is voor de vochtigheid en elasticiteit van het vaginale weefsel, af. Dit hormoontekort leidt tot een verminderde doorbloeding en vochtigheid in de vagina, wat op zijn beurt kan leiden tot droogheid, jeuk, branderigheid en pijn tijdens het vrijen.

Welke invloed hebben zwangerschap en borstvoeding op de vaginale vochtigheid?

Tijdens de zwangerschap kan het oestrogeenniveau verhoogd zijn, wat tijdelijk kan leiden tot een verhoogde vaginale vochtigheid. Na de bevalling en tijdens de borstvoeding kan echter een oestrogeentekort optreden, wat kan leiden tot vaginale droogheid. Het hormoon prolactine, dat tijdens de borstvoeding verantwoordelijk is voor de melkproductie, kan ook het oestrogeenniveau beïnvloeden en bijdragen aan vaginale droogheid.

Onder welke omstandigheden moet men vanwege vaginale droogheid een arts bezoeken?

Het is aan te raden een arts te raadplegen als vaginale droogheid tot ernstige klachten leidt of langdurig aanhoudt. Een gynaecoloog kan door een grondig lichamelijk onderzoek en eventueel aanvullende onderzoeken de oorzaken van de droogte vaststellen en een geschikte behandeling starten. Vooral als er andere gezondheidsproblemen zijn of de droogte gepaard gaat met psychische belasting, kan medisch advies nuttig zijn.

Wat is de relatie tussen het oestrogeenniveau en vaginale droogheid, en hoe kan dit worden beïnvloed?

Het oestrogeenniveau speelt een cruciale rol voor de gezondheid van de vagina en de productie van vaginale afscheiding. Een gebalanceerd oestrogeenniveau bevordert de doorbloeding, stimuleert de productie van glycogeen en vocht in de vagina en ondersteunt de groei van gezond vaginale weefsel. Oestrogeen is een vrouwelijk geslachtshormoon dat ook verantwoordelijk is voor de regulatie van de menstruatiecyclus en de ontwikkeling van vrouwelijke geslachtskenmerken zoals borsten en heupen.

In de vaginawand speelt oestrogeen een belangrijke rol bij de slijmproductie. Het helpt de slijmvlies vochtig en soepel te houden en vermindert pijn en irritaties. Wanneer het oestrogeenniveau in het lichaam daalt, bijvoorbeeld tijdens de menopauze of door het gebruik van bepaalde medicijnen, kan dit leiden tot een afname van de slijmproductie en symptomen zoals vaginale droogheid, pijn tijdens het vrijen en jeuk veroorzaken.

De beïnvloeding van het oestrogeenniveau kan op verschillende manieren plaatsvinden. Vrouwen in de menopauze kunnen profiteren van hormoonvervangingstherapie. Hierbij wordt oestrogeen toegediend in de vorm van pillen, pleisters, crèmes of vaginale ringen om het oestrogeenniveau in balans te brengen en de symptomen van vaginale droogheid te verlichten. Lokale oestrogeenpreparaten, zoals vaginale crèmes, zetpillen of ringen, kunnen direct in de vagina worden ingebracht. Ze werken lokaal, zonder het hele lichaam te beïnvloeden, en kunnen de symptomen van vaginale droogheid gericht behandelen. Als alternatief voor hormonale therapieën zijn er ook niet-hormonale behandelingsmogelijkheden. Deze omvatten vochtinbrengende glijmiddelen, regelmatig gebruik van vaginale vochtinbrengende crèmes en veranderingen in de levensstijl zoals een uitgebalanceerd dieet en voldoende vochtinname.

Terug naar de blog
Philip Schmiedhofer, MSc

Philip Schmiedhofer, MSc

Medisch technicus & neurowetenschapper

Philip is directeur en medeoprichter van cannmedic GmbH. Met een studie medische technologie en moleculaire biologie, gespecialiseerd in neurowetenschappen en met de focus op cannabinoïden, wordt hij erkend als een expert in het gebruik van cannabinoïden in de geneeskunde. Als medisch productadviseur leidt hij de verkoop van cannmedic en biedt hij gespecialiseerde adviesdiensten aan medische professionals. Zijn expertise omvat de ontwikkeling en verkoop van cannabinoïde-gebaseerde producten. Op het gebied van onderzoek neemt hij deel aan belangrijk fundamenteel onderzoek aan het Centrum voor Hersenonderzoek van de Medische Universiteit van Wenen. Als medeoprichter en huidige directeur van cannhelp GmbH, een pionier in de CBD-sector, heeft hij jarenlange ondernemerservaring. Daarnaast onderhoudt hij een uitgebreid netwerk in de branche en adviseert hij internationaal opererende bedrijven op het gebied van medische cannabinoïden.