Oorzaken en symptomen van bloedingen tijdens de overgang
Onregelmatige bloedingen en klachten tijdens de cyclus zijn vaak de eerste tekenen van de overgang en begeleiden veel vrouwen tot aan de laatste menstruatie. Deze veranderingen worden voornamelijk veroorzaakt door hormonale veranderingen, net als andere symptomen van de overgang zoals slaapproblemen, opvliegers of blaasproblemen.
Hormonale invloeden op de cyclus
De vrouwelijke cyclus wordt voornamelijk gereguleerd door de hormonen oestrogeen en progesteron. Oestrogeen bevordert de groei van het baarmoederslijmvlies om optimale omstandigheden te creëren voor een bevruchte eicel. Progesteron zorgt er daarentegen voor dat het slijmvlies wordt afgestoten als er geen bevruchting plaatsvindt.
Tijdens de overgang raakt de balans van deze hormonen verstoord. Pas in de postmenopauze, een jaar na de laatste bloeding, stabiliseert de hormoonhuishouding zich weer. Daarom zijn veranderde bloedingen tijdens de overgang meestal normaal en het gevolg van hormonale schommelingen.
Veranderingen in de bloedingen
Na een stabiele fase van de cyclus na de puberteit ervaren vrouwen tijdens de overgang opnieuw veranderingen. De hormoonveranderingen, vooral van oestrogeen en progesteron, leiden tot een „kleine chaos“ in het lichaam die zich uit in verschillende bloedingspatronen:
Voorbloeding:
Deze treden op wanneer de menstruatie eerder dan verwacht begint, vaak als teken van een progesterontekort.
Nabloedingen:
Dit zijn langdurige bloedingen die vaak het gevolg zijn van een oestrogeentekort.
Onregelmatige bloedingen:
Deze duiden op een verstoorde cyclus door een onevenwicht in de hormonen.
Fasen van de overgang en bloedingspatronen
Premenopauze:
Typisch zijn kortere cycli van ongeveer 21 dagen en sterkere bloedingen.
Perimenopauze:
Eisprongen worden zeldzamer en er komen nog maar af en toe bloedingen voor, die echter hevig kunnen zijn. Tussen de menstruaties zitten vaak weken of maanden, en de bloedingen zijn meestal hevig en duren tussen de vijf en tien dagen. Vrouwen moeten altijd voorbereid zijn op onverwachte menstruaties door altijd tampons of maandverband bij de hand te hebben.
Menopauze:
De laatste bloeding in het leven van een vrouw markeert het begin van de postmenopauze.
Verschillende vormen van bloedingen tijdens de overgang
Bloedingen tijdens de overgang kunnen onvoorspelbaar zijn. Ze kunnen variëren in duur en intensiteit, wat bij veel vrouwen onzekerheid veroorzaakt. Een beter begrip van de verschillende bloedingspatronen kan echter helpen om deze veranderingen met meer vertrouwen te benaderen.
Normale bloedingspatronen tijdens de overgang
Spotting en tussenbloedingen:
Deze komen vaak voor als normale cyclusvariaties. Spotting is bruinachtig en slijmerig, verschijnt vaak voor of na de menstruatie. Tussenbloedingen zijn lichtrood, duren langer dan drie dagen en kunnen tijdens de cyclus optreden.
Langere en zwakkere bloedingen:
Deze kunnen tot 14 dagen aanhouden. Bloedingen die langer duren, moeten medisch worden onderzocht.
Lichte, lichtrode bloedingen:
Wijzen op een oestrogeentekort, wat vaak voorkomt tijdens de overgang.
Hevige bloedingen met stolsels:
Deze zijn normaal vóór de menopauze, omdat de eisprong minder frequent wordt en de intervallen tussen bloedingen variëren. Bloedingen die langer dan 14 dagen duren, worden als doorbloedingen beschouwd.
Uitblijven van de bloeding:
Dit kan een voorbode van de menopauze zijn. Pas na 12 maanden zonder bloedingen spreekt men van de menopauze.
Onregelmatigheden vóór de menopauze
Frequentere bloedingen (Polymenorroe):
De cyclus verkort zich en er kunnen bruine spottingbloedingen optreden als het interval tussen bloedingen minder dan 25 dagen is.
Minder frequente bloedingen (Oligomenorroe):
De cyclus verlengt zich, waarbij het interval tussen bloedingen meer dan 35 maar minder dan 45 dagen bedraagt.
Uitblijven van bloedingen (Amenorroe):
Maanden zonder bloedingen kunnen voorkomen, gevolgd door een terugkeer naar regelmatige cycli.
Zeer zwakke bloedingen:
Deze kunnen optreden als lichte, lichtrode bloedingen of bruine spotting.
Zeer hevige bloedingen (Hypermenorroe):
Deze kunnen worden veroorzaakt door verlengde cyclusintervallen en de opbouw van baarmoederslijmvlies. Myomen, goedaardige tumoren, kunnen ook leiden tot hevige, langdurige bloedingen.
Langdurige bloedingen (Menorragie):
Deze vorm van cyclusstoornis kan wekenlang aanhouden. Een medische controle wordt aanbevolen als bloedingen niet willen stoppen.
Bijbehorende klachten vóór de bloedingen
Sommige vrouwen ervaren tijdens de overgang premenstruele klachten zoals hoofdpijn, gespannen borsten, vochtophoping en prikkelbaarheid. Ook vrouwen die eerder geen last hadden van het premenstrueel syndroom (PMS) kunnen hier last van krijgen.
Bloedingen na de overgang
Ook na de menopauze, dus een jaar na de laatste menstruatie, kunnen vaginale bloedingen optreden. Deze bloedingen, die ook na drie, vijf of meer jaren kunnen voorkomen, moeten serieus worden genomen en medisch worden onderzocht, omdat ze een waarschuwingssignaal kunnen zijn.
Mogelijke oorzaken van bloedingen na de menopauze
Hormoonvervangende therapie (HRT):
Bij de behandeling met oestrogeen en progestageen kunnen regelmatige bloedingen optreden, omdat de hormonen het baarmoederslijmvlies stimuleren om op te bouwen. Tijdens de innamepauze wordt het slijmvlies afgestoten, vergelijkbaar met een normale menstruatie. Ook zuivere oestrogeenpreparaten kunnen spotting veroorzaken, die meestal onschadelijk is.
Cervixpoliepen:
Deze goedaardige weefselwoekeringen aan de baarmoederhals kunnen vooral na de geslachtsgemeenschap bloeden.
Atrofische vaginitis:
De verminderde hormoonproductie leidt tot vaginale droogte en scheurtjes in het vaginale slijmvlies, die vooral tijdens of na de geslachtsgemeenschap kunnen bloeden. Hier is ook de mogelijkheid om met speciale medische producten zoals CANNEFF vaginale zetpillen met CBD en hyaluronzuur tegen te gaan.
Endometriumcarcinoom:
Baarmoederkanker gaat vaak gepaard met vaginale bloedingen.
Myomen:
Deze goedaardige gezwellen in de baarmoederspier kunnen hevige en pijnlijke bloedingen veroorzaken.
Cervixcarcinoom:
Baarmoederhalskanker leidt vaak tot spontane bloedingen en zogenaamde contactbloedingen, die tijdens of na de geslachtsgemeenschap optreden.
Ovariumcarcinoom:
Eierstokkanker is zeldzaam, maar wordt ook vaak geassocieerd met vaginale bloedingen.
Bloedingen na de menopauze moeten altijd medisch worden onderzocht. Hoewel ze soms onschuldig zijn en door stress kunnen worden veroorzaakt, is een snelle diagnose belangrijk. Hoe eerder een ernstige aandoening wordt ontdekt, hoe beter de behandelingskansen.
