Vaginitis of schimmel

Hoe herken ik of het om een vaginitis of een vaginale schimmel gaat?

Zowel een bacteriële vaginitis (kolpitis) als een vaginale schimmelinfectie (vaginale mycose) kunnen gepaard gaan met afscheiding, jeuk en branderigheid. Het belangrijkste verschil ligt in het type afscheiding en de huidconditie in het intieme gebied. Terwijl een bacteriële infectie vaak een dunne, grijs-witte, onaangenaam ruikende afscheiding veroorzaakt, toont een vaginale schimmel typisch een witachtige, kruimelige, geurloze afscheiding, vergezeld van intense jeuk. Daarnaast zijn bij schimmelinfecties vaak de buitenste schaamlippen sterk rood en gezwollen, wat bij bacteriële kolpitis minder vaak voorkomt.

Hoe verschillen de symptomen bij schimmelinfectie en bacteriële vaginose?

Een vaginale schimmel veroorzaakt meestal sterke jeuk, een Brandend gevoel bij het plassen en een duidelijk zichtbare roodheid en zwelling van de vulva. Bacteriële vaginose uit zich daarentegen eerder door verhoogde afscheiding met visachtige geur, zonder sterke irritaties van de buitenste slijmvliezen. Pijn bij geslachtsgemeenschap kan bij beide vormen voorkomen, maar bij schimmel vaker door mechanische wrijving, terwijl bij kolpitis het slijmvlies over het algemeen gevoeliger reageert.

Welke kleur en consistentie heeft het afscheidingsvocht bij een schimmelinfectie in vergelijking met kolpitis?

De vaginale afscheiding geeft vaak de eerste aanwijzing over de onderliggende oorzaak. Bij een schimmelinfectie is de afscheiding meestal witachtig, kwarkachtig of romig, geurloos en moeilijk af te vegen. Bij een bacteriële vaginitis daarentegen is de afscheiding grijs-geelachtig, dun vloeibaar en ruikt vaak onaangenaam. Daarnaast kan de afscheiding bij een gemengde infectie schuimig of groenachtig zijn, vooral bij trichomonaden.

Ruikt de afscheiding bij een schimmelinfectie anders dan bij bacteriële vaginitis?

Ja, en dit verschil is klinisch zeer relevant. Een bacteriële vaginose gaat typisch gepaard met een visachtige, onaangename geur, die vooral na geslachtsgemeenschap of tijdens de menstruatie sterker wordt. De afscheiding bij een vaginale schimmel blijft doorgaans geurloos. Als bij een oorspronkelijk geurloze afscheiding plotseling een onaangename geur optreedt, kan dit wijzen op een extra bacteriële infectie.

Wat veroorzaakt meer jeuk – vaginitis of schimmel?

De hevigste jeuk komt meestal voor bij een schimmelinfectie. Het slijmvlies is dan niet alleen geïrriteerd, maar reageert allergieachtig op de schimmelbesmetting, wat leidt tot hevig krabben, branderigheid en in sommige gevallen zelfs kleine scheurtjes. Bij een bacteriële vaginose is jeuk eerder zeldzaam of mild. Als jeuk bij kolpitis op de voorgrond staat, kan dit wijzen op een gemengde infectie of een extra irritatie door hygiëneproducten.

Hoe zeker kan ik zelf onderscheiden of ik een schimmel of een bacteriële infectie heb?

Het onderscheid is voor leken vaak niet duidelijk mogelijk, omdat sommige symptomen overlappen. Een typische schimmel is meestal gemakkelijk te herkennen wanneer jeuk, roodheid, witte aanslag en geurloze afscheiding samen voorkomen. Bij atypische of milde klachten, vooral bij veranderde pH-waarden of een onaangename geur, is een medische controle via microscopisch uitstrijkje of pH-test zinvol. In apotheken zijn pH-teststrips verkrijgbaar die aanwijzingen kunnen geven over het type infectie.

Welke rol speelt de pH-waarde bij het onderscheid tussen kolpitis en schimmel?

De pH-waarde van de vagina is bij gezonde vrouwen zuur (3,8–4,5). Bij een bacteriële vaginale ontsteking stijgt de pH-waarde boven de 4,5, omdat de melkzuurbacteriën worden verdrongen. Bij schimmelinfecties blijft de pH-waarde meestal onveranderd, wat een belangrijke diagnostische hulp is.

Kan een bacteriële vaginale ontsteking tegelijk met een schimmel optreden?

Ja, zogenaamde gemengde infecties zijn niet zeldzaam. Vooral na antibioticatherapieën of bij een verstoorde vaginale flora kunnen schimmels en bacteriën zich tegelijkertijd vestigen. De behandeling is dan complexer, omdat zowel een antimyoticum als een antibioticum of een antiseptisch combinatiepreparaat nodig kunnen zijn. Daarnaast moeten in deze gevallen pH-regulerende en regenererende preparaten, zoals bijvoorbeeld CANNEFF® zetpillen met CBD en hyaluronzuur, worden gebruikt voor de verzorging van het slijmvlies en het stabiliseren van de flora, vooral wanneer tijdens en na de behandeling vaginale droogheid optreedt.

Welke behandeling helpt bij schimmel – en welke bij bacteriële infectie?

Bij een vaginale schimmel worden lokale antimyotica zoals Clotrimazol of Miconazol gebruikt – meestal als zetpil of crème. Bij een bacteriële infectie worden bij voorkeur Metronidazol of Clindamycine toegepast, soms als vaginaal gel of tablet. Aanvullend kan het gebruik van melkzuurpreparaten zinvol zijn om het zure milieu te herstellen.

Wanneer moet ik bij onduidelijke symptomen absoluut naar de gynaecoloog gaan?

Een doktersbezoek is altijd aan te raden wanneer de klachten langer dan drie dagen aanhouden, terugkeren, verergeren, of wanneer koorts, bloedingen of pijn optreden. Ook bij zwangerschap, het eerste optreden of wanneer zelfbehandeling geen verbetering brengt, moet een gynaecologisch onderzoek worden gedaan.